تجربه کاربری در زندگی انسان و نحوه به وجود آمدن آن
هنگامیکه کاربران وارد سایت میشوند، انتظار دارند فرآیند سفارش و خرید راحتی را تجربه کنند. در واقع، اگر کاربر نتواند به راحتی محصول یا خدمات موردنظر را سفارش دهد — سایت را ترک میکند و از رقیب شما خرید انجام میدهد. اما چه چیزی باعث میشود کاربران در سایت نتوانند به راحتی خرید خود را انجام دهند؟
یک موضوع مهم به نام تجربه کاربری (UX) وجود دارد که به بهبود آن به سادهتر شدن فرآیند خرید کمک زیادی میکند. با بهکارگیری از این مفهوم میتوانید یک تجربه راحت و کاربردی را از سایت یا اپلیکیشن خود در اختیار کاربران قرار دهید. در این مطلب قصد داریم به بررسی کامل تجربه کاربری و نکات مهمیکه به افزایش مخاطبان و فروش شما کمک میکند، بپردازیم. پس اگر مدیریت یک سایت یا اپلیکیشنی را در بر عهده دارید، در این مطلب همراه ما باشید.
شاید تا کنون برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام پیاده روی یک مسیر را به مسیرهای دیگر ترجیح دهید! در عین حال، بهعنوان مثال فرض کنید بهعنوان فردی که عجله دارد یا خسته است — در مسیر خانه هستید. در مسیر شما یک پارک وجود دارد که ترجیح میدهید از آن عبور کنید! هنگامیکه وارد آن پارک میشوید، شاید عبور کردن از چمنهای آن پارک را نسبت به سنگ فرشهایی که برای عابران پیاده طراحی شده است را ترجیح دهید. دلیل آن هم کوتاهتر و شاید راحتتر بودن مسیر پدیدار میشود! در عمل آن مسیر کوتاه تجربه بهتری از پیادهروی و رسیدن به منزل را برای شما ایجاد میکند. در نهایت، تجربه کاربری هم عملکردی مشابه این مورد دارد!
شاید بهکارگیری از واژه تجربه کاربری در آغاز دهه 80 میلادی باشد، اما حقیقت این است که انسانها همیشه در حال بهبود وسایل و لوازمیکه بهکارگیری میکنند، هستند. بنابراین مفهوم تجربه کاربری از زمانی که انسان وجود داشته — در میان آنها بوده است! زیرا اگر یک وسیله مشکلی داشته باشد، انسانها آن را بهبود میبخشند تا بهکارگیری بهتری از آن داشته باشند.
برای مثال میتوانید خودروهای قدیمیرا با خودروهای جدید مقایسه کنید! در ابتدا خودروها به شکل امروزی نبوده و مشکلات زیادی داشته وجود دارد اما در حال حاضر خودروها خیلی راحت و سریع هستند. در آینده هم خودروها بهبود پیدا میکنند تا جایی که خودروهای امروزی در مقابل آنها خیلی کم کاربرد هستند. پس مفهوم تجربه کاربری از ابتدای جامعه بشری وجود داشته است اما در حال حاضر به آن اهمیت زیادی داده میشود.
تجربه کاربری (UX) چیست؟ (ادامه)
تجربه کاربری یا UX که مختلفف عبارت User Experience است، به معنای تجربه و نظر کاربر در مورد بهکارگیری از محصول شما میباشد. این آیتم میتواند یک محصول فیزیکی (مثل بسته بندی مواد غذایی) یا دیجیتال (اپلیکیشن یا سایت) باشد. اولین بار فردی به نام فردریک وینسلو تیلور تحقیق روی تجربه کاربری را آغاز کرد و آن تحقیق در مورد نحوه تعامل کاربران با ابزارها یا محصولاتش بود. کاربران هر جنسی که بهکارگیری میکنند، به نحوی با آن تعامل دارند! در عمل اگر شما بهعنوان یک کاربر وارد یک سایت شوید، نظری در مورد آن سایت پیدا میکنید که اگر آن نظر مثبت باشد، تجربه کاربری خوبی دارد اما اگر آن نظر منفی باشد، تجربه کاربری خوبی ندارد.
اگر مدیریت یک کسبوکار آنلاین را بر عهده دارید، باید تجربه کاربری خوبی را برای کاربران ایجاد کنید. در واقع، اگر کاربران در سایت شما بتوانند به راحتی تعامل کنند — میزان رضایت آنها و علاوه بر این فروش شما افزایش پیدا میکند. به عبارت سادهتر، هر چقدر کاربران در سایت شما راحتتر باشند، تجربه کاربری سایت بهتر است و کاربران راحتتر میتوانند محصولات یا خدمات شما را سفارش دهند. به نظر شما هنگامیکه کاربران از سایتتان بهکارگیری میکنند، چه حسی نسبت به آن دارند؟
اگر فکر میکنید حس آنها منفی است، به دنبال دلیل آن بگردید. البته اگر فکر میکنید حس آنها مثبت هست — دلیل بر آن نیست که واقعاً به این صورت است. در عین حال، باید به کمک یک متخصص تجربه کاربری بررسی کنید که آیا همه بخشهای سایت یا محصول شما میتواند رضایت کاربران را جلب کند یا خیر! اگر سایت یا محصول نتواند رضایت آنها را جلب کند، به کاربران دیگر هم فید بک منفی میدهند که در نهایت داد و ستد شما کاهش زیادی پیدا میکند.
یک تجربه کاربری عالی چه ویژگیهایی دارد؟
بهعنوان کسی که یک سایت، محصول یا ابزاری برای ارائه به کاربران دارد، حتماً میخواهید بدانید که یک تجربه کاربری عالی باید چه ویژگیهایی داشته باشد. در این بخش به بررسی ویژگیهای یک تجربه کاربری عالی میپردازیم تا بتوانید میزان موفقیت محصول یا سایت خود را بررسی کنید:
1.کالا ارزشمند و مفیدی باشد
هنگامیکه کاربران از یک محصول بهکارگیری میکنند، قطعاً به آن نیاز دارند. محصول شما باید آن قدر ارزشمند و مفید باشد که بتواند نیاز آنها را برطرف کند. تا زمانی که کاربران نتواند نیاز خود را با آیتم شما بر طرف کند، نفراهم است بگویید که محصول تان تجربه کاربری خوبی دارد. در نظر بگیرید که اگر محصول شما فیزیکی باشد، حتماً باید این مورد را رعایت کنید. شاید در جنس دیجیتال کاربر به محصول نیاز نداشته باشد و صرفاً برای کنجکاوی از آن بهکارگیری کند اما در محصول فیزیکی، کاربر قطعاً به آن نیاز دارد.
باید در نظر بگیرید که برای کسبوکار شما رقیبانی هم وجود دارند و اگر نتوانید نیاز کاربر را به خوبی رفع کنید، کاربر به سراغ رقیب شما میرود. قطعاً از دست دادن خریداران و مخاطبانی که قرار پدیدار میشود به سراغ رقیبان شما بروند — باب میل نیست!
2.بهکارگیری از آن ساده و راحت باشد
یک محصول با تجربه کاربری عالی ساده و قابل بهکارگیری است! محصول شما باید آن قدر ساده و راحت طراحی شده باشد که کاربر برای بهکارگیری از آن نیازی به سوال کردن نداشته باشد. در عمل در محصول شما باید همه چیز روشن و واضح باشد و کاربر به راحتی بتواند از آن بهکارگیری کند. یک نکته کلیدی: نهایتاً کالا شما با بهکارگیری از یک دفترچه راهنمای ساده بتواند نیاز کاربران را رفع کند! اگر محصول شما آن قدر پیچیده است که کاربران برای بهکارگیری از آن نیاز به یک پشتیبانی برای آموزش گامبهگام دارند، محصول خوبی نیست. بهعنوان مثال در یک سایت کاربر باید به راحتی بتواند به بخش موردنظر منتقل شود! اگر قصد دارد وارد بخش کاربری خود شود، باید بتواند سریعاً لینک مربوط به آن را پیدا کند؛ اگر نتواند آن را خیلی سریع پیدا کند، آیتم خوبی ندارید.
3.طراحی زیبا و جذابی داشته باشد
از کلیدیترین چیزهایی که میتواند کاربر را به بهکارگیری از محصول شما ترغیب کند، طراحی زیبا و کاربر پسند آن وجود دارد. هنگامیکه شما یک محصول زیبا و جذاب داشته باشید — جدا از این که آن جنس چقدر مفید و ارزشمند است نظر کاربران را جلب میکند. در واقع، اگر یک محصول یا سایتی دارید که رقیبان زیادی هم دارید، طراحی زیبا و جذاب از اصول اساسی و اساسی به حساب میآید! هنگامیکه کاربران با چند محصول از رقیبان مختلف که عملکرد مشابهی هم دارند مواجه میشوند، به سراغ زیباترین محصول میروند. اگر محصول شما یک سایت است و میخواهید نظر مخاطبان را جلب کنید، سایت شما باید زیبا باشد. زیبایی محصول در بخش رابط کاربری قرار میگیرد که ارتباط نزدیکی با تجربه کاربری دارد.
4.امکان دسترسی و جستجوی آن راحت باشد
یکی دیگر از موارد حیاتی در تجربه کاربری، امکان دسترسی کاربران به کالا یا بخش خاصی از سایت میباشد. بهعنوان مثال اگر مدیریت یک سایتی را برعهده دارید که بخشهای و پر کاربردی دارد — باید آن بخش را به گونهای در اختیار کاربر قرار دهید که به سادگی به آن دسترسی پیدا کنند. در عین حال، بخش ناحیه کاربری از بخشهای حیاتی در سایت است که اگر کاربر نتواند به راحتی آن را پیدا کند، ممکن است نرخ عضویت کاربران در آن کاهش پیدا کند. علاوه بر این بخشهای دیگری هم وجود دارند که اگر کاربر نتواند به سادگی به آن دسترسی پیدا کند، نرخ تبدیل خود را از دست میدهید.
اگر محصولی دارید، این محصول باید به گونهای طراحی شده باشد که کاربر به راحتی بتواند از آن بهکارگیری کند. برخی از آیتمات در اجتماع وجود دارند و به نحوی در ذهن کاربران ماندگار شدهاند! در این صورت باید اصول طراحی را متناسب با چیزی که در جامعه رواج پیدا کرده هست انجام دهید. اگر بخواهید محصولی متفاوت طراحی و تولید کنید، ممکن است کاربران از آن بهکارگیری نکنند و فرهنگ سازی آن نیاز به زمان و بودجه خیلی زیادی داشته باشد.
5.قابل اعتماد باشد
محصولی که طراحی میکنید باید کاملاً قابل اعتماد باشد. در نهایت، اگر جنس شما لوازم آرایشی است — کاربران باید از ضرر نداشتن آن برای پوست مطمئن شوند؛ در غیر این صورت نمیتوانند به شما اعتماد کنند و محصول را خریداری کنند. جلب اعتماد کاربران نکته حیاتیی پدیدار میشود که تاثیر زیادی هم در فروش شما دارد.
اگر نتوانید اعتماد کاربران را به خوبی جلب کنید، احتمالاً نمیتوانید فروش خوبی هم داشته باشید. پس اعتماد کاربران را در اولویت قرار دهید و سعی کنید با ارائه آموزشهای کاربردی نظر و اعتماد آنها را جلب کنید.
6.مشکلی برای کاربران به وجود نیاورد
بهکارگیری از محصول شما نباید به کاربران آسیبی وارد کند. اگر محصول شما به خوبی طراحی نشده باشد و تجربه کاربری خوبی را برای کاربران به ارمغان نیاورد — ممکن است برای کاربران مشکلی به وجود بیاورد. بهعنوان مثال لوازم آرایشیهایی که از مواد با کیفیت تهیه نشده باشند، در طولانی مدت میتوانند آسیبهای جبران ناپذیری به کاربران وارد کنند. پس هنگامیطراحی محصول سعی کنید محصول خود را به نحوی طراحی کنید که مشکلی برای کاربران به وجود نیاورد.
7.حریم خصوصی کاربران را رعایت کند
این مورد بیشتر برای کالاات دیجیتال اهمیت دارد! حریم خصوصی کاربران شامل اطلاعات و رفتارهای آنها در سایت میشود که اگر نتوانید از آنها محافظت کنید — مشکلات حقوقی برای شما به وجود میآید. حتی اگر این مشکل پیش نیاید، اعتماد کاربران را از دست خواهید داد و اعتماد سازی مجدد خیلی مشکل خواهد بود.
بنابراین اگر یک محصول دیجیتال نظیر اپلیکیشن یا سایت دارید، نگه داری و حفظ اطلاعات کاربران اهمیت خیلی زیادی دارد و باید حریم خصوصی را برای آنها رعایت کنید. از دست رفتن اطلاعات سایت نه تنها برای کار تجاری شما بد است — بلکه ممکن وجود دارد برای کاربران هم مشکلات زیادی ایجاد کند! پس به این موضوع هنگام طراحی تجربه کاربری خود اهمیت بدهید.
8.تایپوگرافی مناسب برای بهکارگیری راحت کاربران
از اهداف مهم تجربه کاربری راحتی کاربران است. در واقع، کاربران باید بتوانند به راحتی از محصول شما به کار ببرند. از مواردی که موجب راحتی کاربران میشود، تایپوگرافی یا همان نوشتههای آیتم شما است. اگر مدیریت یک سایت آنلاین را بر عهده دارید، کاربران باید بتوانند به راحتی محتوای سایت شما را بخوانند. سادهترین موردی که در تایپوگرافی تاثیر زیادی دارد، فونت و سایز نوشته میباشد. اگر فونت خوانا به همراه سایز مناسب به کار ببرید — کاربران خیلی راحت میتوانند نوشتههای سایت شما را بخوانند و همین مسئله موجب بهبود تجربه کاربری سایت میشود. در عین حال، حال فرض کنید نوشتههای سایت شما با فونت نا مناسبی نمایش داده شوند؛ در این صورت محتوای سایت شما به راحتی خوانده نمیشود و اگر کاربر احساسی ناراحتی کند، سایت را ترک میکند.
در محصولات فیزیکی خود هم باید دقت کنید که محتوای روی محصول یا دفترچه راهنما را با فونت مناسبی بنویسید! اگر فونت دفترچه راهنمای جنس شما مناسب نباشد یا با سایز ریز نوشته شده باشد — کاربر هنگام خواندن آن اذیت میشود و نسبت به محصول شما احساس نارضایتی میکند.
چگونه طراحی تجربه کاربری را شروع کنیم؟ (4 مرحله اساسی طراحی تجربه کاربری)
اگر محصول یا سایتی دارید که میخواهید تجربه کاربری خود را طراحی کنید، باید با مراحل آن آشنا شوید. مراحلی که در این قسمت از مقاله بررسی میکنیم — برای طراحی تجربه کاربری کافی نیست اما باید. 4 مرحله طراحی تجربه کاربری عبارتند از:
مرحله اول) تحقیق راجع به مخاطبان محصول خود
اولین قدم برای طراحی تجربه کاربری تحقیق و پژوهش است! در نهایت، شما باید بدانید که کدام دسته از کاربران از محصول شما بهکارگیری میکنند و مخاطب محصول شما چه کسانی هستند. پس از آن که این موضوع را متوجه شدید، زمان آن رسیده که متوجه شوید این دسته از کاربران چه ویژگیها، علایق، نیازها و چالشهایی دارند. بهعنوان مثال اگر قرار است یک سایت برای ثبت نام دانشجویان یک دانشگاه طراحی کنید، مخاطبان شما با دنیای وب تا حدودی آشنا هستند و میتوانید کمیاز سادگی کالا خود کم کنید. این در حالی هست که اگر مخاطبان سایت شما افراد مسن هستند، باید سایت تا جای ممکن ساده طراحی شود.
اگر محصول شما رقیبان زیادی دارد، امکانپذیر است محصول آنها را بررسی کنید و متوجه شوید که ویژگیها و نیازهای مخاطب شما چه کسی است! اما اگر سایت شما رقیبان زیادی ندارد — میتوانید با ارائه نظر سنجی در مورد ویژگیها — علایق و نیازهای خریداران آیتم خود را طراحی کنید.
مرحله دوم) بررسی اطلاعات حاصل از مرحله قبل و رفتار کاربران
پس از انجام تحقیق و پرس و جو از کاربران، اطلاعات زیادی به دست آوردهاید و زمان آن رسیده که این اطلاعات را بررسی کنید. یک نکته کلیدی: مثلاً در مورد نیازهای کاربران به آن محصول — قطعاً اطلاعات زیادی در دست دارید که با کمیبررسی به راحتی میتوانید نیاز واقعی کاربران و انتظارشان از آن محصول را متوجه شوید. علاوه بر این اگر در مورد رقیبان خود تحقیق کرده باشید، قادر خواهید بود نقاط ضعف و قوت جنس خود را بررسی کنید که در این صورت به راحتی میتوانید یک محصول مناسب با در نظر گرفتن نقاط قوت محصول رقیب و علاوه بر این رفع نقاط ضعف آن بپردازید.
در این مرحله چالشهای خیلی زیادی وجود دارد که ممکن پدیدار میشود زمان زیادی از شما بگیرد! با این حال سعی کنید خیلی جزئی آن را بررسی کنید و سریع از آن عبور نکنید. هر چقدر جزئیتر این مرحله را بررسی کنید، محصول نهایی شما بهتر میشود و میتوانید خریداران بیشتری داشته باشید.
مرحله سوم) ارائه طرح اولیه (کانسپت) محصول
پس از بررسی اطلاعات زمان آن میرسد که یک طرح اولیه یا کانسپت از محصول خود ارائه کنید. در نظر بگیرید که طرح اولیه حتماً نباید یک کالا فیزیکی یا پیاده سازی سایت باشد! این محصول میتواند بر روی کاغذ یا با بهکارگیری از نرمافزارهای شبیه سازی باشد. مثلاً اگر در حال طراحی بسته بندی یک محصول هستید، میتونید طرح ظاهری آن را در نرمافزارهای گرافیکی طراحی کنید و با بهکارگیری از یک شبیه ساز سه بعدی، آن را در فضای سه بعدی به نمایش در آورید. با این کار علاوه بر این که در هزینههای شما صرفه جویی میشود، زمان زیادی را هم صرفه جویی میکنید.
بهعنوان مثال هنگام طراحی یک سایت شما باید ابتدا رابط کاربری و تجربه کاربری را با بهکارگیری از نرمافزارهای گرافیکی و انیمیشن طراحی کنید. فرض کنید از همان ابتدا بخواهید دست به کد شوید و طرح نهایی نظر کارفرما را جلب نکند! در این صورت نه تنها هزینه زیادی هدر رفته است، بلکه زمان زیادی را صرف کدنویسی کردهاید. در عین حال، به جای این کار، میتوانید رابط کاربری را در نرمافزارهای مربوطه طراحی کنید و در صورت تایید کارفرما، آن را کدنویسی کنید. در این روش که کاملاً اصولی است، در زمان و سرمایهگذاریهای شما صرفه جویی میشود.
مرحله چهارم) ارائه طرح نهایی آیتم
اگر طرح اولیه توانست نظر شما را کارفرما را جلب کند، به راحتی میتوانید به سراغ طرح نهایی محصول بروید. در این مرحله باید 3 مرحله قبلی را به صورت کامل آنالیز کرده باشید؛ زیرا معمولاً این مرحله هزینه زیادی دارد و در صورت بروز اشتباه میتواند ضرر زیادی به شما وارد کند. بنابراین پیشنهاد میکنم اگر به این مرحله رسیدید، یک بار دیگر مراحل قبلی را به دقت چک کنید تا با مشکل مواجه نشوید. اگر طرح اولیه توانسته وجود دارد نیازهای شما را رفع کند و مشکلی ندارد، فراهم است به خیالی آسوده روی طرح نهایی سرمایه گذاری کنید و آن را به تولید برسانید.
یک مثال کاربردی از تجربه کاربری در موبایلهای اپل
از کارهایی که شرکت اپل برای کاربران خود انجام داده و رضایت 100 درصدی کاربران را هم جلب کرده، بهکارگیری از یک تجربه کاربری عالی در دستیار اپل یا همان Siri است. در نهایت، اگر شما برای فردا با بهکارگیری از این دستیار برنامه ریزی کنید — از شما میپرسد که آیا برای فردا (زمان بیدار شدن) برنامه ریزی کردهاید یا روز بعد از آن!
این موقعی اتفاق میافتد که شما ساعت 12 بامداد به بعد این کار را انجام دهید. سپس دو تاریخ به شما نمایش میدهد که میتوانید از آنها که منظور شما بوده میباشد را انتخاب کنید. با همین کار به ظاهر کوچک، جلوی رخ دادن اشتباه در برنامه ریزی کاربران گرفته میشود و به این صورت، دستیار صوتی اپل توانسته از بهترین تجربههای کاربری را داشته باشد.
نتیجه گیری
داشتن تجربه کاربری مناسب به معنی راحتی بهکارگیری راحت کاربران از محصول فیزیکی یا دیجیتال شما است. اگر بتوانید یک تجربه کاربری عالی برای کاربران ایجاد کنید — نه تنها خودشان از جنس شما راضی میشوند — بلکه شما را به دوستان خود هم معرفی میکنند. در این صورت خریداران و در نهایت درآمد شما تا حد زیادی افزایش پیدا میکند. یک نکته کلیدی: البته بر عکس این ماجرا هم منجر به کاهش خریداران و درآمد شما میشود که برای هیچ کسبوکاری پسندیده نیست!
پس اگر محصولی دارید، باید تجربه کاربری خیلی خوبی داشته باشید تا بتوانید خریداران خود را افزایش دهید. در این مطلب به بررسی تجربه کاربری — ویژگی های یک تجربه کاربری خوب و مراحل آن پرداختیم. اگر سوالی دارید، میتوانید از طریق بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا پاسخ سوال شما را به صورت کامل و شفاف بدهیم.
شروع معامله در بستر اینترنت با تکوب | نکات کلیدی
اگر قصد راهاندازی یا توسعه فروشگاه آنلاین دارید، تکوب ابزارهای لازم برای ساخت سایت، مدیریت محصول، سفارش و پرداخت را در یک پنل ساده در اختیار شما میگذارد. ازثبتنام رایگان تکوبشروع کنید یاسایر مطالب آموزشیرا بخوانید.