آموزش گام به گام طراحی پرسونای مخاطب
آیا تا به حال به این سوال فکر کردهاید که چه کسانی مخاطب یا خریدار کسبوکار شما هستند؟ در نهایت، متاسفانه بیشتر مدیران در جواب به این سوال یک کلمه کلی را به زبان میآورند: «همه»! شاید هم تصور میکنند که مخاطبان از نظر شخصیتی درست مثل خودشان هستند. اگر هر دوی این تصورات کاملا اشتباه هستند.
غیرممکن است که تمام افراد جامعه در گروه خریداران شما قرار بگیرند. به علاوه — در اکثر مواقع مخاطبان یا خریداران شما طرز فکری کاملا متفاوت از شما دارند. اگر این دو حقیقت را از ما پذیرفتید، آماده هستید که با مفهوم حیاتی پرسونای مخاطب یا پرسونای خریدار در علم بازاریابی آشنا شوید و از برکت این آشنایی به کسبوکار خود رونقی دوباره ببخشید. در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب این مقاله پرسونا و اهمیت طراحی آن را با هم بررسی خواهیم کرد. سپس گامبهگام تا طراحی کامل آن با هم پیش میرویم.
آشنایی با پرسونای مخاطب | تفاوت آن با پرسونای خریدار (خریدار) چیست؟
پرسونای مخاطب، تصویری فرضی و شفاف از یک شخص و گاهی یک بیزینس است که در ذهن خود مجسم میکنید یا روی کاغذ میآورید. تصویری که به مخاطب ایدهآل شما خیلی شبیه میباشد. باید در این تصویر ویژگیها، علاقهمندیها، داشتهها، مشکلات، خواستهها و الگوهای فکری و رفتاری مخاطب خود را منعکس کنید. به علاوه، این پرسونا باید شامل حال درصد بالایی از مخاطبان شما شود. در واقع، به این معنی که بیشتر مخاطبان شما باید شخصیتی خیلی شبیه به پرسونا داشته باشند.
پرسونای خریدار یا خریدار هم دقیقا یک نمایش خیالی است از کسانی که خریدار ایدهآل شما به شمار میروند. در عمل — پرسونای مخاطب به کسانی اشاره دارد که به محصولات شما علاقه نشان میدهند؛ ولی پرسونای خریدار شامل حال افرادی میشود که قصد خرید کالایی مشابه محصولات شما را دارند. تفاوتی هم ندارد که این محصولات را به صورت فیزیکی عرضه میکنید یا در یک سایت که با فروشگاه ساز حرفهای طراحی شده هست.
اهمیت طراحی پرسونای چیست؟
طراحی پرسونای مخاطب میتواند مزایای زیادی برای کسبوکار شما به همراه داشته باشد. داشتن این تصویر باعث شناخت بهتر شما از مشکلات — نیازها — دغدغهها، علاقهمندیها و غیره خریدار خواهد شد. این شناخت کمک میکند تا محصولات خود را متناسب با این ویژگیها تولید یا معرفی کنید و شانس فروش خود را افزایش دهید. در عین حال، به علاوه، میتوانید محصولات خود را متناسب با مخاطبانتان بهبود ببخشید و مشکلات و کاستیها را هم برطرف کنید.
همچنین، زمانی که گروه مخاطبان خود را بشناسید، روی آنها متمرکز میشوید. تبلیغات — روشهای بازاریابی فروشگاه آنلاین و غیره خود را تنها با هدف جذب آنها اجرا میکنید. این تمرکز باعث افزایش بازدهی تبلیغات شما خواهد شد. برای مثال، تصور کنید که یک فروشگاه آنلاین لوازم آرایشی و بهداشتی دارید، مسلما پرسونای شما خانمهای جوان هستند. پس باید ایمیلها و پیامکهای تبلیغاتی خود را فقط برای آنها ارسال کنید. در غیر این صورت — اگر برای آقایان هم پیامک بفرستید — فقط پول و زمان خود را هدر میدهید.
مراحل طراحی پرسونای مخاطب: چالشها و راهحلها
شاید در نگاه اول طراحی یک پرسونای کامل مثل طراحی و رابط کاربری سایت فروشگاهی در نظر شما گیجکننده و سخت باشد؛ اگر اصلا اینطور نیست. در عمل — طراحی پرسونای مخاطب بیشتر از این که سخت باشد — طولانی است و نیاز به صبوری دارد. اگر آمادهاید با ما همراه باشید تا در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب گامبهگام مراحل طراحی پرسونا را پشت سر بگذاریم:
گام اول: جمع آوری اطلاعات برای شناخت پرسونای مخاطب
پرسونا یک تصویر ذهنی و فرضی پدیدار میشود؛ اما باید تا جایی ممکن از اطلاعات دقیق برای شکلدهی به این تصویر به کار ببرید. در عمل پرسونا زمانی میتواند به شما در رسیدن به اهداف کسبوکارتان کمک کند که واقعا به خصوصیات مخاطبان و خریداران شما نزدیک باشد. راههای زیادی وجود دارد که میتوانید با کمک آنها در مورد مخاطب خود تحقیق کنید و اطلاعات موردنیاز را به دست آورید. یک نکته کلیدی: راههای چون:
- از تیم بخشش و پشتیبانی خود کمک بگیرید. این تیم نزدیکترین ارتباط را با خریداران شما دارند و اطلاعات خیلی مفیدی در مورد مخاطبان ایدهآل دارند.
- اگر قبلا فرمهایی ثبتنام، ثبت سفارش، مشاوره رایگان و غیره در سایت خود داشتهاید که برخی از مخاطبان آنها را پر کردهاند، حتما به سراغشان بروید.
- با خریداران باسابقه خود به صورت فیزیکی یا غیرفیزیکی صحبت کنید و اطلاعاتی را از آنها بگیرید.
- پرسشنامههایی طراحی کنید و از مخاطبان بخواهید که آنها را تکمیل کنند. برای تشویق افراد به این کار قادر خواهید بود به آنها وعده دهید که در صورت پر کردن پرسشنامه کدهای تخفیف — کد شرکت در قرعهکشی و غیره در اختیارشان قرار میدهید.
- اگر سایت شما به گوگل آنالیتیکس، سرچ کنسول یا ابزارهای بررسیی مشابه آن متصل است، میتوانید با کمک آنها اطلاعات ارزشمندی در مورد محل سکونت، علاقهمندیها و غیره مخاطبان به دست آورید. برای مثال — هرچه میزان بازدید مخاطبان از یک صفحه سایت بیشتر باشد — نشانمیدهد که محتوای آن صفحه بیشتر مورد بهکارگیری یا موردعلاقۀ آنها قرار گرفته است.
- به سراغ شبکههای اجتماعی بروید و پروفایل مخاطبان خود را بررسی کنید. از میزان لایک آنها میتوانید موضوعاتی که بیشتر موردعلاقهی آنها وجود دارد — پیدا کنید. در واقع، از کامنتها هم میتونید متوجه طرز فکر آنها شوید.
- از گوگل کمک بگیرید. بیشتر خریداران قبل از رسیدن به سایت شما — سوالات و مشکلات خود را از موتور جستجو پرسیدهاند. شما میتوانید با ابزارهای مختلف یا با کمک متخصصان سئو، کلمات کلیدی که بیشتر توسط مخاطبان هدف شما سرچ شده است، پیدا کنید تا بیشتر با مشکلات، نیازها و دغدغههای آنها آشنا شوید. برای مثال، ما در طراحی پرسونای تکوب، «قیمت سایت فروشگاهی» را بهعنوان کلمه کلیدی در گوگل سرچ کردیم و اطلاعات با ارزشی به دست آوردیم.
- سایت رقبای خود را بررسی کنید. به ویژه در بخش کامنتها و نظرات صفحات سایت آنها میتوانید نظرات و مشکلات مخاطبان خود را بخوانید.
کلیدیترین سوالات پرسونا که باید به آنها جواب دهید
تا این جای کار متوجه شدید که از چه منابعی باید اطلاعات مورد نیاز برای طراحی پرسونای مخاطب را به دست آورید؛ اما هنوز یک سوال مهمتر بدون پاسخ باقی مانده است. در عین حال، از این منابع باید چه اطلاعاتی را میباشدخراج کنید؟ باید بگوییم که هرچه اطلاعات بیشتری از مخاطب خود به دست آورید، راهنمای دقیقتر و موثرتری برای خود ترسیم خواهید کرد؛ اما کلیدیترین سوالات پرسونا که حتما باید از پاسخ آنها به کار ببرید، شامل موارد زیر میشوند:
- جنس، سن، نوع و سطح تحصیلات رسمیدانشگاهی مخاطب چیست؟
- سطح درآمد او چقدر است؟
- موقعیت جغرافیایی و محل سکونت او کجاست؟
- آیا شاغل هست؟ چند سال سابقه دارد؟ شغل دولتی یا خصوصی دارد؟ سمت شغلی او چیست؟
- چه مشکل یا چالشی دارد که به امید حل آن به سراغ شما آمده است؟
- چه ترسها و نگرانیهایی دارد که شما با کالااتتان میتواندی برطرفش کنید؟
- اولویت و علاقهمندیهایش چیست؟
- چه سرگرمیهایی دارد؟ در نهایت، اوقات فراغت خود را چگونه سپری میکند؟
- انگیزههای فردی و اهداف او چیست؟
- روز خود را معمولا چگونه به شب میرساند؟
- چه رسانههایی را دنبال میکند و اطلاعات خود را از کدام سایتها و منابع به دست میآورد؟
- آیا ایمیل دارد؟ چقدر با تکنولوژی آشنایی دارد؟ چقدر از وقت خود را در اینترنت سپری میکند؟
- خرید آنلاین را ترجیح میدهد یا خرید فیزیکی؟
- در کدام شبکههای اجتماعی فعالیت میکند؟
- هدف او از خرید محصول شما چیست؟
- قبل از محصول شما، خریدار کدام برند و آیتم بوده است؟
- چرا شما را به رقیبانتان ترجیح میدهد؟
- و غیره.
گام دوم: بررسی و طبقهبندی اطلاعات برای رسیدن به پرسونا مخاطب
حالا نوبت به بازبینی اطلاعات به دست آمده پدیدار میشود. در این بازبینی باید اطلاعاتی که مشترک و نزدیک به هم هستند — استخراج کنید. براساس آنها شروع به طراحی پرسونای مخاطب خود کنید. برای مثال اگر با در نظر گرفتن اطلاعات درصد بالایی از مخاطبان شما مرد و در رنج سنی 20 تا 30 هستند، باید یک شخص فرضی با نام و جنسیت مردانه در نظر بگیرید که سنی بین 20 تا 30 سال دارد.
در نظر داشته باشید که ممکن است نیاز به طراحی چند پرسونا باشد. مثلا اگر مخاطبان شما هم شامل مردان و هم زنان میشوند — فراهم وجود دارد برای هر کدام از آنها پرسونای متفاوت تدوین کنید. چرا که این دو دسته به دلایل و اهداف متفاوتی به کسب و کار شما مراجعه میکنند. البته بهتر است که بیش از 5 پرسونا برای خود طراحی نکنید؛ چرا که تجربه نشان داده است که نتیجه عکس میدهد و باعث سردرگخواهد شد.
گام سوم: توصیف پرسونا | جزییات دقیق پرسونا مخاطب چیست؟
حالا روی هر کدام از پرسوناهای خود با در نظر گرفتن جنسیت یک اسم بگذارید و یک عکس آنلاین برای او انتخاب کنید. بعد از آن به شخصیت خیالی خود شاخ و برگ بیشتری اضافه کنید. در واقع، علایق، مشکلات، دغدغهها و غیره آن را توصیف کنید و تمام ویژگیهایش را بنویسید. حتی میتوانید یک روز کامل را با او بگذرانید. بررسی کنید که از صبح تا شب چه کارهایی میکند، کجا میرود و... سعی کنید تا جای ممکن طرح پرسونای خود را جزییو دقیقترسیم کنید.
گام چهارم: معرفی پرسونا کسبوکار
حالا وقت آن میرسد که پرسونا خود را به دیگر همکاران و بخشهای مختلف کسبوکار خود معرفی کنید. تمام افرادی که در کار تجاری شما دستی دارند — از تیم فروش گرفته تا تیم تولید محصول — همه باید با این شخص فرضی آشنا شوند. این کار کمک میکند تا یک هماهنگی در ساختار تیم شما به وجود آید.
گام پنجم: بازنگری فرم پرسونا مخاطب
یادتان باشد که هیچوقت طراحی پرسونا تمام نمیشود. شما باید به صورت مرتب و براساس اطلاعات جدیدی که از برخورد با مخاطبان قبلی و جدید خود به دست میآورید — پرسونای خود را بهبود ببخشید. به ویژه که اگر محصولات جدیدی عرضه میکنید. همچنین به یاد داشته باشید که ممکن میباشد اولین تلاشهای شما برای طراحی پرسونا به شکست منجر شود و نیاز باشد بارها این مراحل را تکرار کنید.
در عکس زیر بخشی از فرم پرسونا مخاطب را مشاهده میکنید. این پرسونا برای سایت داد و ستد دورهآموزشی تبلیغ نویسی طراحی شده است.
نمونه پرسونای مخاطب
اگر همچنان ابهاماتی در مورد پرسونای خریدار و مخاطب در ذهن دارید، نگران نباشید. در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب برای شما یک مثال میزنیم تا به صورت ملموستری با این مفهوم تقریبا نوظهور در دنیای بازاریابی آشنا شوید. تصور کنید که یک سایت مغازهی کیف و کفش دارید. برای طراحی پرسونای خود باید گامهای زیر را پشت سر بگذارید:
1. جمعآوری اطلاعات | اولین گام شناخت پرسونای مخاطب
اگر چند سالی از طراحی سایت میگذرد، حتما تابهحال اطلاعاتی از مخاطبان و خریداران خود به دست آوردهاید یا حداقل به خریداران وفادار خود دسترسی دارید. میتوانید با این خریداران به صورت فیزیکی یا غیرفیزیکی بگیرید و سوالات خود را بپرسید. یک نکته کلیدی: همچنین، امکانپذیر است از تیم فروش خود کمک بگیرید. اگر هم به تازگی سایت خود را راهاندازی کردهاید، بهترین راه این هست به سراغ سایتها و پیجهای رقبای خود بروید.
2. بررسی اطلاعات | دومین گام تعریف و روشهای تعیین پرسونای مخاطب
با بررسی اطلاعاتی که از مرحله قبلی به دست آوردید، متوجه خواهید شد که بیشتر خریداران شما در دو دسته قرار میگیرند. دستۀ اول در رده سنی 15 تا 30 سال و دستۀ دوم در رنج سنی 30 تا 40 سال قرار دارند.
3. توصیف انواع پرسونا | سومین گام طراحی پرسونای مخاطب
با در نظر گرفتن اطلاعات، شما سه نوع پرسونای خریدار برای سایت خود طراحی میکنید:
پرسونای اول:الناز، 21 سال دارد. او دانشجوی لیسانس است و در شهر اصفهان زندگی میکند. الناز در سال سه بار کیف و کفش میخرد. او بیشتر به دنبال مدلهای اسپرت است. کفشهای اسپرت، کیفهای کوچک یا کولهپشتی را میپسندد. از آنجایی که به دنبال مدلهای خاص پدیدار میشود — ترجیح میدهد که به صورت آنلاین خرید کند. در عین حال، به دلیل این که هنوز منبع درآمدی ندارد، به دنبال یک فروشگاه اینترنتی با قیمتهای مناسب است.
پرسونای دوم:مریم 31 ساله و معلم پایه ششم دبستان است. مریم در تهران زندگی میکند. به دلیل شاغل بودن 4 تا 5 بار در سال به کیف و کفش نیاز پیدا خواهد کرد. مریم به دلیل کمبود وقت و بیزار بودن از ترافیک ترجیح میدهد که به صورت آنلاین خرید خود را انجام دهد. کیفو کفشهای ساده را برای محل کارش و کیف و کفشهای مجلسی را برای مهمانی میپسندد.
پرسونای سوم:الهام 39 ساله و خانهدار وجود دارد. او اهل خرید آنلاین نیست؛ اما به توصیه از دوستانش سری به سایت شما میزند. الهام وضعیت اقتصادی مطلوبی ندارد و از این رو بیشتر به قیمت اهمیت میدهد تا مدلها. او حتما قیمت کیفهای شما را با مغازههای اطراف منزلش مقایسه میکند.
طراحی سایت متناسب با انواع پرسونا
در این مطلب با مفهوم جدید پرسونای مخاطب آشنا شدید و صفر تا صد طراحی آن را با ما پشت سر گذاشتید. طرح پرسونا برای رشد کسبوکار شما کاربردهای فراوانی دارد. میتوانید بعد از شناخت مخاطب خود و علایق او، قالبها، رنگها و تصاویر سایت خود را انتخاب کنید تا از دید او جذابتر به نظر برسد. یک نکته کلیدی: به این ترتیب میزان معامله خود را هم افزایش خواهید داد.
تکوب قالبهای متفاوتی را برای طراحی سایت در اختیار شما قرار میدهد که میتوانید بدون نیاز به کدنویسی و تنها با چند کلیک آن را برای پرسونای خود شخصیسازی و طراحی کنید. اگر همچنان سوالی یا مشکلی برای تشخیص پرسونای خود دارید — در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
شروع فروش در بستر اینترنت با تکوب — بررسی دقیق
اگر قصد راهاندازی یا توسعه فروشگاه آنلاین دارید، تکوب ابزارهای لازم برای ساخت سایت، مدیریت جنس، سفارش و پرداخت را در یک پنل ساده در اختیار شما میگذارد. ازثبتنام رایگان تکوبشروع کنید یاسایر مطالب آموزشیرا بخوانید.