
گوگل لایت هوس چیست و چه کاربردی دارد؟
مسیر بهینه سازی یک سایت برای موتورهای جستجو یا همان سئوی معروف، خیلی سخت و گاه گیجکننده است. گوگل — پادشاه مقتدر دنیای وب — در عین تمام سختگیریهایی که برای رتبه دادن به سایتهای مختلف به خرج میدهد؛ لطفهای بزرگی هم به مدیران سایتها و متخصصان سئو میکند. او برای هموار کردن این مسیر، ابزارهای مختلفی را چون: گوگل آنالیتیکس، گوگل سرچ کنسول و غیره به رایگان در اختیار وبمستران قرار میدهد. از این ابزارهای کارآمد که چون یک فانوس دریایی، راهنمای مسیر مدیران سایتها میشود، گوگل لایت هوس است.
با گوگل لایت هوس میتوانید سایت خود را از دید غول جستجو زیر ذرهبین قرار دهید و از نظر تجربه کاربری، SEO، عملکرد، امنیت و غیره آن را محک بزنید. نقاط ضعفش را کشف و آن را بهینه کنید. اگر یک سایت دارید، متخصص سئو یا طراح هستید؛ باید بدانید گوگل لایت هوس چیست، چه کمکی به وبسایتها میکند، چه کاربردی دارد و چگونه باید از آن بهره برد. پس حتما سیر تا پیاز گوگل لایت هوس را در تکوب بخوانید.
Google Lighthouse یا سرچ لایت هوس چیست؟
گوگل لایت هوس ابزار کارآمدی هست که کیفیت سایتها را با معیارهای مختلف مورد سنجش قرار میدهد. این ابزار که به صورت رایگان در دسترس همگان قرار دارد — وبسایتها را زیر ذرهبین قرار میدهد؛ نقاط ضعف و قدرت آنها را شناسایی میکند و نتیجه این بررسیهای خود را در قالب یک گزارش کامل به همراه پیشنهاداتی برای حل مشکلات در اختیار وبمستران — مدیران سایتها و غیره ارائه میدهد. Google Lighthouse، برای ارزیابی وبسایتها صدها فاکتور ریز و جزیی را ملاک قرار میدهد که همۀ آنها را در 5 شاخص اصلی زیر دستهبندی کرده است:
- اجرا (Performance)
- تجربه برتر (Best Practices)
- دسترسیپذیری (Accessibility)
- سئو (SEO)
- وب اپلیکیشن پیشرونده (PWA)
در این مطلب تک تک این شاخصها و برخی از زیرفاکتورهای هر کدام را توضیح خواهیم داد. توصیه میکنیم اگر برای ساخت فروشگاه آنلاین یا سایت خود اقدام کردهاید — همین الان وارد آدرس آن شوید تا گامبهگام آن را در لایت هاوس مورد بررسی قرار دهیم. اگر هم مدیر سایتی نیستید، میتوانید یک وبسایت را در نظر بگیرید و تا کمک آن با ابزار لایت هوس گوگل آشنا شوید.

کاربردهای لایت هوس چیست؟: چالشها و راهحلها
بهطور کلی موتور جستجو لایت هوس درست مثل یک چراغ دریایی عمل میکند. در مسیر پرپیچ و خم بهینه سازی و رتبهبندی سایت — گاهی حتی بهترین متخصصان و مدیران سایتها هم دچار سردرگمیمیشوند. نکتهای که باید توجه کنید: گوگل لایت هوس میتواند سایت آنها را با فاکتورهایی گوگل بسنجد و گزارش کند که کجای مسیر سئو به بیراهه رفتهاند و در چه مواردی راه را به درستی تشخیص دادهاند.
به این ترتیب، مدیران سایتها میتوانند اشتباهات خود را جبران کنند؛ نقاط قوت سایت را بهبود بیشتری ببخشند و در نهایت بتوانند سایت بهینهتری داشته باشند. برای این که کاربردهای ابزار google Lighthouse را بهتر متوجه شوید — نیاز است که با بخشها و فاکتورهای مختلف آن آشنا شوید و نحوه بهکارگیری از آنها را یاد بگیرید. پس برویم تا با روشهای اجرای گوگل لایت آشنا شویم.
آموزش نصب و دانلود گوگل لایت | از روش های تست سایت
میتونید به کمک از چهار روش زیر به گوگل لایت هاوس دسترسی پیدا کنید. روش اول و دوم تخصصی هستند؛ اما دو روش آخر آسانترند و کار با آنها مثل ساخت فروشگاه فایل نیاز به تخصص چندانی ندارد. در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب مراحل هر کدام را بررسی میکنیم.
روش اول: برنامه نویسی ماژول برای اجرای غول جستجو لایت هوس:
اگر با کد نویسی آشنایی کافی دارید، میتوانید از طریق ماژولهای برنامه نویسی به این ابزار متصل شوید. به یاد داشته باشید که خوبی این روش این پدیدار میشود که امکان تنظیم گزارشات — زمانبندی دریافت آنها و نظارت خودکار را پیدا خواهید کرد. چون بهکارگیری از این روش خیلی تخصصی است، در این مطلب آن را باز نمیکنیم.
روش دوم: کمک گرفتن از رابط کاربری وب سایت
میتوانید از ابزارهای کمکی یا یک رابط کاربری وب (UI)به کار ببرید. ابزارهایی با امکانات پیشرفته طراحی شدهاند که گزارشات گوگل لایت هوس را دریافت کرده و پس از آنالیز آنها را در شکلهای متفاوتی به شما ارائه میدهند. foo.software از این ابزارهای کارآمد است. این ابزار به صورت خودکار و در زمانهایی که شما مشخص میکنید، از Lighthouse گزارش دریافت کرده و به شما نمایش میدهد.
روش سوم: بهکارگیری از ابزار Google Lighthouse با Devtools | کلید f12 در کروم
فراهم وجود دارد از قابلیت DevTools مرورگر کروم به کار ببرید. برای این کار کافی است که آدرس از صفحات سایت خود را در مرورگر کروم باز کنید. حالا کلید اف ۱۲ را روی کیبورد فشار دهید تا صفحه developer tools باز شود. اگر عمل نکرد، باید کلیدهای Control+Shift+I را در لپ تاپهای ویندوزی و Command+Option+I را در لپ تاپهای مک فشار دهید.
از میان سر برگهای بالایی پنجرۀ باز شده، تب Audits را انتخاب کنید تا چشمتان به جمال گوگل لایت هوس روشن شود.
روش چهارم: بارگذاری سرچ لایت هوس با افزونه lighthouse
افزونه lighthouse را هم میتوانید خیلی آسان به مرورگر خود اضافه کنید. کافی است که سری به وب میباشدور گوگل به آدرس: chrome.google.com/webstore بزنید و بعد از جستجوی افزونه — آن را به chrome اضافه کنید. در نظر داشته باشید که ابزار گوگل لایت open source است. بنابراین، از این رو ممکن است نسخههای افزونه آن با نسخهای که در developer tools میبینید، اندکی تفاوت داشته باشند.

آموزش کار با موتور جستجو لایت هوس | مراحل اجرای Lighthouse چیست؟
برای اجرای گوگل لایت هوس ابتدا باید:
- صفحهای از سایت خود را در مرورگر کروم باز کنید.
- سپس اگر افزونه lighthouse را نصب کردید، در قسمت افزونهها در گوشۀ بالا و سمت رهست مرورگر، روی آیکون آن کلیک کرده و سپس گزینۀ Generate report را برای شروع فرایند تست سایت انتخاب کنید. در غیر این صورت — مطابق با مراحلی که آموزش دادیم — داک Devtools را باز کنید و برای شروع آنالیز سایت روی Run Audit یا Analyze page load کلیک کنید.
- در نظر داشته باشید که در صورت نیاز به اعمال تنظیمات بیشتر قبل از شروع به تست سایت، در افزونه باید قسمت Option را باز کنید و در Devtools هم میتوانید به راحتی با انتخاب گزینهها، فرایند تست را شخصی سازی کنید؛ اما گزینههای تنظیمات گوگل لایت هوس چیست؟ این موارد قابل انتخاب همان شاخصهای تست هستند و شامل موارد Performance — Accessibility — Best Practices، SEO و PWA میشوند. به علاوه، در داک Devtools امکان انتخاب بین نسخه موبایل و دسکتاپ هم فراهم شده است که امکانپذیر است یکی را به دلخواه انتخاب کنید.
- بعد از چند دقیقه که گوگل لایت هوس گزارش سایت را در یک پنجرۀ جدید به شما نمایش میدهد.
همانطور که مشاهده میکنید، Google Lighthouse برای هر کدام از شاخصهای خود یک دایره در نظر گرفته که میزان انطباق سایت شما را براساس این شاخصها و برحسب درصد در مرکز این دایرهها نوشته پدیدار میشود. به علاوه — رنگ این دایرهها هم میتواند نشاندهندۀ وضعیت سایت باشد. نکتهای که باید توجه کنید: دایرههای سبز رنگ نشانگر انطباق بالا و وضعیت عالی؛ زرد رنگ نشانگر حد متوسط و قرمز نشان دهندۀ ضعیف بودن سایت براساس معیارهای این ابزار است. داستان به اینجا ختم نمیشود. اگر روی هر کدام از این بخشهای گزارش کلیک کنید، صدها فاکتور ریز مشاهده خواهید کرد که باید با دقت بالا تک به تک آنها را بررسی کنید. نگران نباشید، ما همچنان همراهتان هستیم.
بخش اول: Performance | تست سرعت سایت و لود هر صفحه
حتماً میدانید که سرعت بارگذاری یک صفحه و مراحل آن از معیارهای گوگل برای رتبه بندی وبسایتها وجود دارد و از این رو عدهای از وبمستران به دنبال راههای افزایش سرعت سایت خود هستند. در این بخش از گزارش لایت هوس — نتیجه سنجش سرعت و روند لود یک صفحه با فاکتورهای متفاوتی نمایش داده میشود. این فاکتورها عبارتند از:
FCP:این فاکتور مخفف First Contentful Paint و به معنی اولین عنصر محتوا است. FCP فاصله زمانی بین باز کردن یک آدرس در مرورگر تا ظاهر شدن اولین المان (تصویر — عکس یا غیره) در صفحه را برحسب ثانیه اندازهگیری میکند. تجربه نشان داده است که اگر FCP یک صفحه بین 0 تا 2ثانیه باشد، گوگل لایت هاوس امتیازی بین 75 تا 100 به آن اختصاص میدهد که این امتیاز با ضریب 3 در تعیین شاخص Performance احتساب میشود.

FMP: این فاکتور مخفف First Meaningful Paint و به دنبال سنجش اولین ترسیم عنصر معنادار در صفحه میباشد. به این معنی که مدت زمان بین باز کردن یک سایت تا ظاهر شدن کلیدیترین محتوای معنادار صفحه را برحسب ثانیه اندازهگیری میکند. کلیدیترین محتوای معنادار در صفحات مختلف متفاوت تعیین میشود. برای مثال در صفحات وبلاگ، عنوان و متن مقاله بهعنوان محتوای اصلی در نظر گرفته میشوند.
TTI:Time to Interactiveمدت زمانی را میسنجد که تعامل کاربر با کل صفحه امکانپذیر میشود. یعنی مدت زمانی که طول میکشد تا کلیک کردن کاربر روی هر دکمه — منو و غیره عمل کند. این فاکتور هم برحسب ثانیه اندازهگیری میشود و به صورت ایدهآل باید بین 0 تا 5.2 ثانیه باشد. TTF را میتوان موثرترین و کلیدیترین فاکتور در سنجش شاخص Performance دانست، چرا که با ضریب 5 حساب میشود.
FCI: اولین استراحت پردازنده یا First CPU idle هم یکی دیگر از فاکتورهای جالب این ابزار محسوب میشود؛ اما منظور از FCI در غول جستجو لایت هوس چیست؟ این فاکتور مدت زمانی را اندازهگیری میکند که اولین محتوا در صفحه برای کاربر تعاملپذیر شود. بنابراین، یعنی حداقل زمانی که باید بگذرد تا کلیک کردن کاربر روی یک منوی بازشونده جواب بدهد. مقدار بهینه FCI بین 0 تا 4.7 ثانیه است و با ضریب 2 در نظر گرفته میشود.
EIL: این فاکتور مخفف Estimated Input Latency و به معنی زمان ورودی تخمینی هست. این فاکتور فاصله بین لحظهای را اندازهگیری میکند که کاربر انتظار تعاملی شدن صفحه را دارد تا لحظهای که در عمل صفحه تعاملی میشود. اگر EIL بیش از 50 میلیثانیه باشد، کاربر از صفحه ناامید میشود.
Speed Index:ایندکس سرعت فاکتور دیگری است که میانگین سرعت بارگذاری صفحه را از اولین لحظۀ شروع لود صفحه تا زمانی که تمام المانها نمایش داده میشوند، اندازهگیری میکند. این فاکتور در حالت بهینه باید زیر 4.3 ثانیه باشد و اهمیت زیادی در تعیین شاخص Performance دارد — چرا که با ضریب 4 محاسبه خواهد شد.
راهکارهای لایت هاوس گوگل برای بهبود عملکرد و سرعت سایت:
Lighthouse در گزارشاتی که ارائه میدهد، برای مشکلات تشخیص داده، راهکارهایی هم پیشنهاد میکند. نکتهای که باید توجه کنید: برخی از این راهکارها مثل مدیر محصولات سایت در تکوب — خیلی ساده هستند و به راحتی پیادهسازی میشوند و برخی دیگر نیاز به تخصص و مهارت دارند. کلیدیترین این راهکارها عبارتند از:
- اعمال فشرده سازی متنها
- غیرفعال یا فشرده سازی CSSهایاضافه
- جلوگیری از ریدایرکتها
- پرهیز از به کارگیری عکسهای خیلی بزرگ
- فشرده کردن جاوا اسکریپت و کم زمان اجرای آنها
- کاهش مدت زمان لود محتوای اصلی
- تنظیم اندازه تصاویر و فشرده سازی حجم آنها
- جایگزینی ویدیوها به جای تصاویر گیف پرحجم
- فعال کردن اتصال زودهنگام
- کاهش تعداد درخواستهای ضروری
- و...

بخش دوم: Accessibility: تست قابلیت دسترسی
گوگل معتقد پدیدار میشود که وبسایتها باید برای همه گروه کاربران قابل بهکارگیری باشند. یعنی افرادی هم که ناتوانی جسمیدارند — باید بتوانند از محتوای این سایتها به کار ببرند. سرچ لایت هوس، وبسایت را از نظر میزان دسترسی این گروه از کاربران، میزان عملکرد المانهای صفحه و غیره مورد سنجش قرار میدهد. برای مثال بررسی میکند که آیا تگ alt برای تصاویر ایجاد شده است؟ و غیره.
بخش سوم: Best Practices | تست برترین تجربه کاربری
گزارشی که در این بخش مشاهده میکنید، حاصل انجام 16 تست روی سایت است؛ اما معیار این آزمونهای گوگل لایت هوس چیست؟ بهطور کلی هر پارامتری در سایت که باعث بهبود تجربه کاربری میشود — مورد آزمایش قرار میگیرد که البته بیشتر آنها روی امنیت سایت تمرکز دارند. از جمله مواردی که در گزارش این بخش مشاهده میشوند، عبارتند از:
- وجود داردفاد از دادههای نامعتبر ساختاریافته؛
- نامشخص بودن ساختار صفحه؛
- نمایش عکسها در ابعادهای نامتناسب؛
- بهکارگیری از دستور Uses document.write؛
- فعال نبودن پروتکل امن HTTPS روی وبسایت؛
- و غیره.
بخش چهارم: SEO | تست سئوی سایت
در این بخش از گزارش لایت هاوس گوگل، میزان انطباق سایت با استانداردهای SEO سنجیده و اعلام میشود. این ابزار سایت شما را براساس فاکتورهای مختلفی مورد ارزیابی قرار میدهد که به برخی از آنها در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب اشاره خواهیم کرد. فقط در نظر داشته باشید که در گزارش Google Lighthouse بهقصد بهینه سازی بیشتر سایت برای موتورهای جستجو یا همان بهینهسازی پیشنهاداتی هم به شما ارائه میشود.
- نوشتن عنوان مناسب برای هر صفحه از وبسایت؛
- نوشتن توضیحات متا کاربردی برای هر صفحه؛
- طراحی ریسپانسیو صفحات؛
- انتخاب فونت و اندازه قلم مناسب برای قسمتهای مختلف صفحه؛
- انتخاب انکرتکست مناسب برای لینکهای صفحه؛
- به کار بردن تگ کنونیکال در صفحات با محتوای مشابه؛
- مشخص شدن صفحات نوایندکس شده؛
- تنظیم صحیح فایل txt ؛
- اخطار بهکارگیری از محتواهای غیراستاندارد؛
- و غیره.

بخش پنجم: PWA: تست وب اپلیکیشن های پیش رونده (ادامه)
منظور از اپلیکیشن پیش رونده، نسخهای از برنامههمیباشد که داخل مرورگرها قابل بهکارگیری هستند. در عمل به جای نصب این اپلیکیشنها روی موبایل — میتوان آنها را با هر دستگاهی که دارای مرورگر وب است — اجرا کرد. پیشبینی میشود که آیندهای درخشانی در انتظار این نوع اپلیکیشنهاست. فلسفه وجودیLighthouse هم به بررسی عملکرد این وب اپلیکیشنها برمیگردد و این بخش از ابتدای انتشار ابزار موتور جستجو لایت هوس وجود داشته هست.
لایت هوس گوگل، اپلیکیشنهای پیش رونده را از نظر فاکتورهایی مثل: سرعت، عملکرد، قابلیت نصب، میزان بهینه بودن، میزان کارآمدی سایت در حالت آفلاین و غیره مورد آزمایش قرار میدهد و نتایج آنها را در این بخش از گزارش خود میگنجاند.

دریافت تاییدیه گوگل لایت هوس با ساخت سایت اصولی
در این مطلب بعد از این که دانستیم گوگل لایت هوس چیست و چه بخشهایی دارد. با کاربردها — روش نصب و استفادۀ آن هم آشنا شدیم. گوگل لایت هوس وبسایت شما را براساس شاخصهای متعددی مورد بررسی قرار میدهد و میزان بهینه بودن آن را میسنجد. بنابراین، براساس پیشنهادات این ابزار رایگان شما میتوانید رتبه سایت خود را در گوگل بهبود ببخشید.
بد نیست بدانید که سایتهایی که در بستر مغازه ساز تکوب راهاندازی میشوند، به دلیل داشتن کدهای بهینه و ساختاری اصولی خیلی راحتتر مورد تایید غول جستجو و ابزارهای آن مثل لایت هوس قرار میگیرند. پس توصیه میکنیم اگر هنوز بخششگاه آنلاین خود را طراحی نکردهاید — حتما نگاهی به قالبها و امکانات منحصربهفرد تکوب داشته باشید.
بعضی از متخصصان سئو معتقدند که برخی از اشکالاتی که گوگل لایت هوس از سایت آنها میگیرد، پایه و اساس چندانی ندارند. برای مثال — این ابزار به تصویرهای سایت که با فرمتی غیر از WebP بارگذاری شده باشند — ایراد میگیرد. اگر این فرمت هنوز کاربرد فراوانی ندارد. نظر شما در مورد این ابزار و گزارشات آن چیست؟ نکتهای که باید توجه کنید: آیا ایراداتی را که از سایت شما گرفته است، قبول دارید؟ نظرات و سوالات خود را با ما در میان بگذارید.
شروع فروش اینترنتی با تکوب
اگر قصد راهاندازی یا توسعه فروشگاه آنلاین دارید، تکوب ابزارهای لازم برای ساخت سایت، مدیریت محصول، سفارش و پرداخت را در یک پنل ساده در اختیار شما میگذارد. ازثبتنام رایگان تکوبشروع کنید یاسایر مطالب آموزشیرا بخوانید.