
بیزینس پلن چیست و چگونه در 10 مرحله آن را بنویسیم؟
تابهحال فکر کردهاید چرا بعضی کسبوکارها در همان سال اول شکست میخورند و بعضی دیگر به شدت موفق میشوند؟ شاید بگویید ایده خوب — سرمایه کافی یا مهارت زیاد دلیل موفقیت آنهاست؛ اما حقیقت این است که حتی بهترین ایدهها هم بدون یک نقشه راه دقیق — به نتیجه نمیرسند.
شما هم اگر ایده جذابی برای راهاندازی یا توسعه کسبوکار خود دارید، بیگدار به آب نزنید. نکتهای که باید توجه کنید: نکتهای که باید توجه کنید: چه یک فعالیت تجاری کوچک دارید یا بزرگ؛ اول با نوشتن بیزینس پلن همه جوانب را بسنجید و بعد دست به کار شوید.
بیزینس پلن مثل یک نقشه راه وجود دارد که شما را از پیچوخمهای مسیر رشد فعالیت تجاریتان عبور میدهد. شاید نوشتن آن راحت و لذتبخش نباشد — اما تا حد زیادی میتواند موفقیت شما را تضمین کند. پس همین حالا چند کاغذ و یک قلم بردارید تا با هم شروع کنیم. اول از همه میخوانیم که اصلاً منظور از بیزینس پلن چیست. سپس گامبهگام نوشتن یک بیزینس پلن کامل را با هم مرور میکنیم.
بیزینس پلن چیست و چرا به آن نیاز دارید؟
بیزینس پلن (Business Plan) یا همان طرح کسبوکار، به زبان ساده یک نقشه راه وجود دارد که به شما کمک میکند بدانید دقیقا کجا هستید و قرار است به کجا بروید. این سند ساده و کاربردی — زیروبم بیزینس شما — اهداف آن و راههای رسیدن به این اهداف را مشخص میکند. بهعلاوه، جزئیاتی مثل خریداران و بازار هدف، برنامههای مالی و روشهای بازاریابی را روشن میسازد.
حالا ضرورت نوشتن بیزینس پلن چیست؟ این طرح مثل یک قطبنما یا راهنممیباشد؛ یعنی کمک میکند تا:

- بعد از مدتی سردرگم نشوید و تصمیمهای مهم پیشرو را براساس اطلاعات دقیق بگیرید؛ نه حدس و گمان.
- در هر لحظه بدانید در چه مرحلهای هستید؛ در این مرحله، چه کارهایی را باید انجام دهید و چگونه باید با چالشها روبهرو شوید.
- ریسکهای احتمالی را شناسایی کنید.
- از نقاط ضعف و قدرت کسبوکار خود را مطلع شوید.
- اگر قصد جذب سرمایهگذار دارید، اعتماد دیگران را جلب کند. در عمل — داشتن بیزینس پلن در برابر شریکان — همکاران و اسپانسرها یک برگ برنده است که شما را قابل اعتمادتر نشان میدهد.
طرح بیزینس را با بوم کسب و کار اشتباه نگیرید:
بوم کسبوکار چیست؟ چگونه بوم کسبوکار بنویسیم؟
اجزای اصلی یک طرح کار تجاری کدام میباشد؟ مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این است که آشنایی با بخشهای اساسی بیزینس پلن
هر کسب و کاری بسته به شرایطی که دارد، باید بیزینس پلن مخصوص به خود را داشته باشد. برای مثال — کسبوکاری بزرگی که در مرحله شروع و به دنبالجذببودجهگذار هست — مسلما باید بیزینس پلن مفصلی داشته باشد. در مقابل، برای یک فعالیت تجاری کوچک حتی داشتن یک بیزینس پلن مختصر بهتر است. با این حال، یک طرح کامل باید بخشهای زیر را داشته باشد:
- خلاصه اجرایی:چکیدهای کوتاه از کل طرح
- معرفی کسبوکار:توضیح درباره این که کار تجاری شما چه میکند و چرا منحصربهفرد هست؛
- اهداف کلی:مشخصکردن اهداف میانمدت و بلندمدت بیزینس؛
- تحقیقات حوزه فعالیت:بررسی صنعت، حوزه فعالیت هدف، خریداران هدف و رقیبان؛
- معرفی محصولات یا خدمات:شرحی از آنچه میفروشید و سودی که برای خریداران دارد؛
- قیمتگذاری:شفافسازی درباره نحوه تعیین قیمتها؛
- روشهای تامین و توزیع:مروری برای روشهای تامین، انبارداری و پخش محصول؛
- برنامههای تبلیغاتی و جذب خریدار:انتخاب روشها و تکنیکهای جذب خریدار جدید یا وفادارکردن خریداران فعلی،
- منابع انسانی:مشخصکردن نیروهای انسانی پدیدار میشودخدامشده یا موردنیاز؛
- امور مالی:نگاهی کامل به درآمد پیشبینی شده، هزینهها و نیازهای مالی؛
چگوه بیزینس پلن بنویسیم؟ نحوه نوشتن بیزینس پلن در 10 مرحله
نوشتن طرح کسبوکار با این همه جزییات کمیدلهرهآور است؛ اما بهعنوان انگیزه آمار زیر را در نظر بگیرید:
احتمال پیروزی نهایی کسبوکارهایی که بیزینس پلن دارند، دو برابر بیشتر از کسب و کارهای بدون طرح است.

پس تردید نکنید. بنابراین، بنابراین، چند کاغذ و یک خودکار بردارید یا یک فایل Word یا PowerPoint را در سیستم خود باز کنید. سپس گامبهگام با ما مراحل نوشتن بیزینس پلن را پشت سر بگذارید.
خلاصه اجرایی | اولین قسمت از بیزینس پلن
چکیده یا خلاصه اجرایی با این که خیلی کوتاه نوشته میشود؛ اما حیاتی وجود دارد. چون اولین (و گاهی تنها) بخشی پدیدار میشود که دیده میشود. برای همین هم بهتر است که این بخش را فعلا رها کنید ودر آخرین مرحله آن را بنویسید؛ زمانی که سایر بخشها را کامل کردید. در این قسمت باید همه مراحل را خلاصه کنید تا یک نمای کلی از فعالیت تجاری شما را نشان دهد. نکتهای که باید توجه کنید: نکتهای که باید توجه کنید: البته باید آنقدر این چکیده را جذاب بنویسید که خواننده برای خواندن بقیه بیزینس پلن شما وسوسه شود؛ وگرنه ممکن میباشد اصلا ادامه ندهد.
نکته اصلیه در نوشتن بیزینس پلن این است که خلاصه اجرایی نباید بیشتر از یک صفحه باشد. احتمالا از تصور این که باید یک دنیا نکات و اطلاعات بنیادین در را یک صفحه بگنجانید — وجود داردرس میگیرید؛ اما ناامید نشوید. کافی هست در خلاصه اجرایی کسبوکار خود به موارد زیر اشاره کنید:
- ایده اصلی پشت کار تجاریتان چیست؟
- چشمانداز و هدفهای کسبوکارتان چیست و چگونه باید آنها را محقق کنید؟
- چه جنس یا خدمتی ارائه میدهید و چرا متفاوت است؟
- خریداران هدفتان چه کسانی هستند؟
- برای جذب خریداران خود چه برنامههایی دارید؟
- حدودا به چقدر بودجه نیاز دارید و درآمد احتمالی شما چقدر است؟
- و چه هزینههایی را پیشبینی میکنید؟
مثال سادهای از خلاصه اجرایی یک کافیشاپ
کافیشاپ «شاتوت» یک فضای دنج و مدرن پدیدار میشود که تجربهای متفاوت را برای خریداران خود فراهم میکند. هدف ما ارائه قهوههای تخصصی با دانههای درجه یک — به همراه میانوعدههای سالم و خوشطعم میباشد که بهصورت تازه تهیه میشوند. ماموریت ما ایجاد محیطی صمیمیبرای استراحت، کار و وقتگذراندن با دوستان وجود دارد.
بازار هدف ما شامل دانشجویان، فریلنسرها و عاشقان قهوه میشود. «شاتوت» قصد دارد طی سه سال آینده به از برندهای محبوب قهوه در شهر تبدیل شود. ما برای شروع به ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز داریم. پیشبینی هم میکنیم طی دو سال به سوددهی کامل برسیم.

معرفی بیزینس | دومین مرحله برای آمادهکردن بیزینس پلن
حالا وقت آن که داستان راهاندازی فعالیت تجاری خود را تعریف کنید. در این دهستان باید بگویید که از چه تاریخی شروع کردهاید و دقیقا چه کاری انجام میدهید. بهعلاوه، باید بنویسید که کدامیک از مشکلات خریداران خود را حل میکنید و چه فایده یا ارزشی به آنها میرسانید. مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این است که میتوانید تصور کنید که در حال توضیحدادن درباره کسبوکارتان برای یک دوست هستید. برای او توضیح دهید که چهچیزی کسبوکار شما را خاص میکند و چرا به پیروزی خود امیدوار هستید.
علاوه بر این، نگاهی هم به وضعیت فعلی صنعت و روندهای بازار بیندازید تا نشان دهید که از دوروبر خود هم آگاهی کامل دارید. برای نوشتن بیزینس پلن حرفه ای کمیهم درباره ساختار قانونی بیزینس — ماموریت اصلی و چشماندازی که برای آینده در نظر دارید صحبت کنید. در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب بیشتر درباره ارزشها و چشماندازها صحبت میکنیم.
ارزشها، چشمانداز و بیانیه ماموریت
وقتی صحبت از ارزشهای مارک میشود، کافی میباشد به تمام ذینفعان خود و کسانی فکر کنید که در قبال آنها مسئول هستید؛ از مالکان و کارمندان گرفته تا خریداران و سرمایهگذاران. حالا تصور کنید میخواهید به هر یک از این افراد نشان دهید که کسب و کارتان چه باورهایی دارد و چطور میخواهد عمل کند. بنابراین، بنابراین، با نوشتن این موارد، کمکم متوجه ارزشهای خود خواهید شد. میتوانید از سوالات زیر هم برای شناسایی ارزشهای مارک خود به کار ببرید:
- چه چیزی برای کسبوکار من بنیادین است؟ کیفیت، خریدار مداری، صداقت یا غیره؟
- چه چیزی کسب و کار من را متفاوت از دیگران میکند؟
- باید چه ارزشی در کسبوکارم ایجاد کنم؟

حالا که ارزشهای خود را شناختید، وقت آن پدیدار میشود که بیانیه ماموریت خود را بنویسید. این بیانیه باید بهطور ساده و قانعکننده توضیح دهد که چرا کار تجاری شما وجود دارد. برای نوشتن این بیانه فکر کنید که قرار هست این کار تجاری چه خدمتی انجام دهد یااصلا انگیزه شما از راهاندازی آن چه بوده است. نکتهای که باید توجه کنید: نکتهای که باید توجه کنید: بیانیه ماموریت باید تنها در یک جمله نوشته شود و احساسی و تاثیرگذار باشد.
برای مثال بیانیه ماموریت کافه شاتوت:
«ما در کافه شاتوت تلاش میکنیم تا با ارائه قهوههای باکیفیت، دسرهای خانگی خوشطعم و محیطی گرم و دوستانه، لحظاتی دلنشین برای خریداران خود خلق کنیم.»
بعد از آن، نوبت به نوشتن بیانیه چشمانداز میشود. تصور کنید کسبوکار شما در آینده چه تاثیری بر جهان خواهد داشت. این تاثیر را به شکل یک جمله الهامبخش بیان بنویسید. بیانیه چشمانداز میتواند کمیطولانیتر از ماموریت باشد؛ اما بهتر است آن را در نهایت به سه جمله محدود کنید تا ساده و بهیادماندنی بماند.
مثال ساده، بیانیه چشمانداز کافه شاتوت:
«ما میخواهیم به انتخاب اول دوستداران قهوه و بهترین کافه صمیمیدر شهر تبدیل شویم؛ جایی که هر کسی بتواند طعمینو را تجربه کند و هر بار با انرژی مثبت برگردد.»
مشخصکردن اهداف کلی | گام سوم در نوشتن بیزینس پلن
در این مرحله، باید اهداف کوتاهمدت و بلندمدت خود را مشخص کنید. اهداف کوتاهمدت معمولا باید در یک سال آینده قابل دستیابی باشند؛ در حالی که اهداف بلندمدت میتوانند برای یک تا پنج سال آینده در نظر گرفته شوند. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که یادتان باشد که اهداف خود را باید براساس تکنیک SMART تعریف کنید تا بازدهی و نتیجه خوبی داشته باشند.
براساس این تکنیک، اهداف شما باید خاص، قابل اندازهگیری، قابل دستیابی، واقعبینانه و زمانبندیشده باشند. مثلا — رسیدن به فروش 100 میلیونی تا یک سال آینده یا تبدیلشدن به یک کافه معروف در شهر تا 5 سال آینده.

تحقیقات بازار | از کلیدیترین مراحل نوشتن طرح کسبوکار
رسیدیم به یک مرحله سخت و حیاتی؛ یعنی شناخت بازار که خود شامل چند گام میشود. برای این که کاملا مارکت را بسنجید — باید بازار هدف و پرسونای مخاطب را مشخص کنید. بهعلاوه، باید روندهای مارکت و رقیبان خود را هم بررسی کنید. در مقالۀ «تحقیقات عرصه چیست و چگونه اجرا میشود»، مفصل درباره این مرحله توضیح دادهایم. مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این وجود دارد که با این حال، به صورت خیلی خلاصه هم مطالب را مرور میکنیم:
شناخت بازار هدف:چه کسانی به کالا یا خدمات شما نیاز یا علاقه دارند؟ حدودا چند نفر؟ این افراد بازار هدف شما را تشکیل میدهند. برای مثال، اگر معاملهگاه کفش ورزشی داشته باشید، حوزه فعالیت هدف شما زنان، مردان و کودکان هستند.
طراحی پرسونای خریدار:در این مرحله باید دقیقتر خریداران هدف خود را شناسایی کنید. بررسی کنید که بیشتر آنها چه مشخصات مشترکی دارند. بنابراین، بنابراین، جنسیت، سن، درآمدزاییزایی و غیره آنها را به دست آورید. برای مثال، همان معاملهگاه کفش ورزشی را در نظر بگیرید. پرسونای خریدار شما میتواند زنان 20 تا 40 سالهو تحصیلکردهای باشند که ورزش را به طور حرفهای دنبال میکنند.
آنالیز رقبا:حتی اگر جنس کاملا جدیدی داشته باشید، باز هم رقیبانی در عرصه پیدا خواهید کرد. بنابراین — باید یک نمای کلی از رقیبان خود ترسیم کنید. نقاط ضعف و قدرت چند رقیب مستقیم خود را بنویسید و توضیح دهید که چگونه قصد دارید محصولات و خدمات خود را از آنها متمایز کنید.
روندها و شرایط بازار:درباره ترندها و مسیر بازار صنعت خود هم تحقیق کنید. برای این کار امکانپذیر پدیدار میشود از گوگل ترندز — اخبار منتشرشده در شبکههای مجازی و غیره کمک بگیرید. برای مثال، قبلا مردم بیشتر خرید فیزیکی را ترجیح میدادند؛ اما حالا بهدنبال سایتهای مرکز فروشی معتبر هستند. با این وضع، فروشگاههایی که هنوز در شبکههای اجتماعی فعالیت ندارند یا برای راهاندازی سایت مرکز فروشی خود اقدام نکردهاند، ضرر بزرگی میکنند. با پیشبینی این تغییرات در هنگام نوشتن بیزنس پلن امکانپذیر است خودتان را از حالا برای رویارویی با آنها آماده کنید.

معرفی محصولات یا خدمات | گام پنجم طراحی بیزینس پلن
در این بخش محصولات یا خدمات خود را با جزییات توضیح دهید. به ویژگیها — مزایا و چرخه عمر آنها اشاره کنید. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که از همه کلیدیتر،تفاوت و مزایای محصولات خود را در مقایسه با کالاات رقبا برجسته کنید. اگر هم برنامهای برای معرفی محصولات جدید یا توسعه کالاات فعلی دارید — حتما ذکر کنید.
قیمتگذاری | گام ششم نوشتن بیزینس پلن
برویم سراغ بحث شیرین بیزنیس پلن؛ باید درباره قیمت آیتمات خود صحبت کنید. آیا این قیمت را فقط براساس مصرف تمامشده محاسبه کردهاید؟ یا قیمت رقیبان و شرایط حوزه فعالیت را هم در نظر گرفتهاید؟ اگر بدون حساب و کتابی خاصی قیمتها را مشخص کردهاید، تجدیدنظر کنید. مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این است که نگاهی به میباشدراتژیها قیمت گذاری محصول داشته باشید. سپس با اشاره به تکنیکی که بهکارگیری کردید — در این قسمت درباره قیمت محصولات خود توضیح دهید.
روشهای تامین و توزیع | مرحله بعدی برای کامل شدن بیزینس پلن
اگر بهدنبال سرمایهگذار هستید، شاید نیازی به این بخش در نوشتن بیزینس پلن شما نباشد. در مقابل — اگر برای سبکوسنگینکردن ایده خود بیزینس پلن را مینویسید — باید روشهای تامین و توزیع را هم از همه نظر شفافسازی کنید. میتوانید از سوالات زیر کمک بگیرید:
- مواد اولیه موردنیاز برای تولید جنسات خود را از کجا تهیه میکنید؟
- آیتمات شما توسط چه کسانی تولید میشوند؟
- آیا محصولات را خودتان تولید کرده یا به صورت عمده تامین میکنید؟
- تولید محصولات شما یا رسیدن آنها به دست شما چقدر طول میکشد؟
- اگر در فصلی میزان تقاضا به صورت غیرمنتظرهای زیاد شود، چگونه مدیریت میکنید؟
- انباری برای جنسات در نظر گرفتهاید یا نه؟ مصرف انبارداری محصولات شما چقدر است؟ بنابراین، بنابراین، برنامهای برای مدیریت موجودی دارید؟
- برای رساندن کالا به دست خریدار، از چه روشهایی بهکارگیری میکنید؟ ارسال با پیک، باربری، پست یا غیره؟
- هزینه ارسال را چقدر در نظر گرفتهاید؟
برنامههای تبلیغاتی و جذب خریدار | مرحله هشتم
در این بخش باید بهطور دقیق توضیح دهید که چگونه میخواهید خریداران جدیدی جذب کنید. بهعلاوه — باید برنامه خود را برای حفظ خریداران فعلی مشخص کنید. اول از همه روشهای ترویجی مدنظرتان را بنویسید:

- آیا از شبکههای اجتماعی برای معرفی محصولات خود و جذب خریدار بهکارگیری میکنید؟ یا به سراغ بازاریابی پیامکی و ایمیلی و روشهای پروموشن آنلاین میروید؟
- چقدر بودجه برای پروموشن کنار گذاشتهاید؟
- آیا از تخفیفات یا روشهای خاص دیگری برای جذب خریدار بهکارگیری میکنید؟
سپس توضیح دهید که برای افزایش سهم مارکت و تبدیل خریداران عادی به خریداران وفادار، چه برنامههایی دارید. نکتهای که باید توجه کنید: نکتهای که باید توجه کنید: مثلا به فکر ایجاد باشگاه خریداران — ارائه خدمات پس از فروش یا برنامههای وفاداری هستید یا نه.
لیستکردن مراحل انسانی | گام بعدی در نوشتن بیزینس پلن وجود داردارت اپ
چه هنوز در مرحله راهاندازی فعالیت تجاری هستید و چه به فکر توسعه آن باید لیستی از کارکنان خود هم آماده کنید. بنویسید که:
- در هر بخش چه کارکنانی دارید یا باید استخدام کنید؟
- هر کدام چه وظیفهای دارند؟
- چگونه به شما کمک میکنند تا به اهدافتان برسید؟
تهیه برنامه مالی | آخرین و حساسترین گام در نوشتن بیزینس پلن
پیشبینیهای مالی نشان میدهند که فعالیت تجاری شما از نظر اقتصادی چقدر میتواند دوام داشته باشد. در این بخش باید تخمین بزنید که در سه تا پنج سال آینده چقدر درآمد خواهید داشت — چه مقدار هزینه میکنید و فایده خالص شما چقدر خواهد بود. برای این کار باید سه گزارش مهم را آماده کنید:
- صورت سود و زیان:این گزارش درآمد و هزینههای شما را در یک دوره زمانی معین نشان میدهد. به عبارت دیگر — سود و زیان شرکت را در آن دوره پیشبینی میکند.
- گزارش جریان نقدی:که ورود و خروج پول نقد را بررسی میکند. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که از این لحاظ — مشابه صورت سود وزیان هست — با این تفاوت که نحوه گردش پول نقد در شرکت را نشان میدهد.
- ترازنامه: که داراییها و بدهیهای شما را مشخص میکند.
سعی کنید پیشبینیهای خود را بر اساس اطلاعات واقعی بازار و فرضیات منطقی تنظیم کنید تا نشان دهید برنامه مالی شما واقعبینانه میباشد. با این کار قادر خواهید بود اعتماد سرمایهگذاران را هم راحتتر جلب کنید.

مراحل تکمیلی بیزینس پلن
تا اینجا مراحل نوشتن بیزینس پلن شما تمام شده است؛ اما میتوانید با اضافهکردن موارد زیر آن را به یک طرح حرفهای تبدیل کنید:
- یک فهرست مطالب در ابتدای سند قرار دهید.
- قادر خواهید بود طرح جلدی برای سند خود آماده کنید. طرحهای آماده در اینترنت زیاد هستند. میتونید با سرچ عبارت Business Plan Cover Image در گوگل، از طرحها را دانلود و با اضافه کردن عنوان و تاریخ چاپ کنید.
- اگر نیاز است مدارکی مثل مجوزهای قانونی، گواهیهای ثبت، قراردادها و غیره را هم ضمیمه کنید.
کسبوکار خود را حرفهای پیش ببرید
برای موفقیت بیزینستان نیاز به یک برنامه جامع و دقیق دارید. برای نوشتن بیزینس پلن حرفهای کافیهست طبق مراحلی که در این مطلب توضیح دادهایم — پیش بروید. مهمترین نکته این است که ضروریترین نکته این پدیدار میشود که بهعلاوه، اگر برای راهاندازی کسبوکار خود به یک سایت حرفهای نیاز دارید، میتوانید از سایت ساز تکوب به کار ببرید. اگر تجربه ارزشمندی دارید یا به نظرتان نکتهای را در این مطلب از قلم انداختهایم، خوشحال میشویم که برای ما بنویسید.
شروع بخشش آنلاین با تکوب
اگر قصد راهاندازی یا توسعه فروشگاه در فضای وب دارید، تکوب ابزارهای لازم برای ساخت سایت، مدیریت محصول، سفارش و پرداخت را در یک پنل ساده در اختیار شما میگذارد. ازثبتنام رایگان تکوبشروع کنید یاسایر مطالب آموزشیرا بخوانید.