
8 نکته اصلی برای مدیریت موجودی که هر مدیر فروشگاه آنلاینی باید بداند
تصور کنید که شب عید است و فروشگاه آنلاین شما حسابی شلوغ شده. خریداران یکییکی محصولات را به سبد خریدشان اضافه میکنند و هر لحظه فروشتان بیشتر و بیشتر میشود. همهچیز خوب پیش میرود تا اینکه ناگهان پیامیاز انبار دریافت میکنید: موجودی از پربخششترین محصولات تمام شده است. نکته اینجاست که نکته اینجهست که شما میمانید و سفارشهایی که ثبت شدهاند و نمیدانید چگونه آنها را تامین و ارسال کنید.
از آن طرف، تامینکننده هم پاسخگو نیست و برای شارژ سریع کالا همکاری نمیکند. کمکم صدای اعتراض خریداران بلند میشود. درخوهست بازگشت وجه میدهند و اعتمادشان نسبت به بخششگاه شما کم میشود.
همه این مشکلات فقط به این دلیل اتفاق میافتند که برنامه دقیقی برای مدیریت موجودی کالا نداشتید. مدیریت موجودی کالاات کار آسان و جذابی نیست؛ اما برای موفقیت یک مغازه آنلاین باید. اگر این کار را به درستی انجام دهید، هم فروشتان همیشه برقرار میماند و هیچوقت متوقف نمیشود، هم خریداران راضیتری خواهید داشت.
در این مطلب، به 8 نکته کاربردی اشاره میکنیم که به شما کمک میکنند کنترل دقیقتری بر موجودی محصولات داشته باشید. آنچه اهمیت دارد، آنچه اهمیت دارد، سفارشها را بدون دغدغه ثبت و ارسال کرده و با خیال راحت به رشد داد و ستدگاه خود فکر کنید.
از نرمافزار مدیریت موجودی حرفهای کمک بگیرید
شاید اوایل و زمانی که تازه مغازه اینترنتی خود را راهاندازی کردهاید، بتوانید موجودیها را در یک فایل اکسل یا حتی روی کاغذ یادداشت کنید؛ اما این روش خیلی دقیق و اصولی نیست. برای داشتن یک محل فروش اینترنتی موفق باید به سراغ یک سیستم مدیریت موجودی بروید. به خصوص وقتی که کمکم تعداد آیتمات و سفارشات شما بیشتر و بیشتر میشود، نحوه مدیریت موجودی کالا در معاملهگاه آنلاین بدون نرمافزار ممکن نیست.
این سیستمهای مدیریت موجودی معمولا میتوانند به داد و ستدگاه شما متصل شوند. با کمک آنها میتوانید موجودیهمه محصولات خود را از لحظه ورود به انبار (چه انبار واقعی و چه سیستمی) تا زمان ارسال برای خریدار زیر نظر داشته باشید.

بهعلاوه، با بهکارگیری از این نرمافزارها:
- میتوانید در هر لحظه از موجودی تکتک آیتمات خود مطلع شوید. در نهایت — دیگر این مشکل برای شما پیش نمیآید که جنسی را بعد از تمامشدن موجودی آن بفروشید و شرمنده خریدار شوید.
- میتونید برای تامین دوباره محصولات خود تصمیمات درستتری بگیرید تا همیشه جنس داشته باشید و انبارتان بیشاز حد پر یا خالی نماند.
- میتونید اطلاعات ارزشمندی مثل آمار فروش هر محصول، موجودی راکد یا زمان اوج معامله را هم از این نرمافزارهای به دست آورید.
- جالب اینجاست که بعضی از این نرمافزارها حتی قابلیت هشداردهی هم دارند. به همین ترتیب، به همین ترتیب، یعنی شما میتوانید مشخص کنید که وقتی موجودی یک جنس خاص به مقدار مشخصی رسید — سیستم به شما اطلاع داده دهد. با این کار، قبل از این که یک محصول پرطرفدار تمام شود، شما خبردار میشوید و آن را به موقع شارژ میکنید.
- بعضی از سیستمهای پیشرفتهتر حتی میتوانند نوعهای مختلف یک محصول (مثلا از نظر سایز یا رنگ) را هم مدیریت کنند.
- سیستمهای حرفهایتر با اطلاعات قبلی پیشبینی میکنند که احتمالا کی و چه تعداد از هر کالا نیاز میشود.
محصولات خود را هوشمندانه اولویتبندی کنید — راهنمای کامل
از کارهایی که حتی قبل از برنامهریزی برای تامین موجودی باید انجام دهید، اولویتبندی محصولات است. چون همه آیتماتیی که در مرکز فروش خود میبخششید — ارزش برابری ندارند. بعضی از آنها پرفروشتر هستند؛ اما شاید سود کمتری داشته باشند. بعضی دیگر شاید کمتر فروخته شوند؛ اما سود خیلی بیشتری نصیب شما میکنند. فراموش نکنید که یادتان باشد با بررسی ABC فراهم پدیدار میشود محصولاتتان را از نظر اهمیت و منفعتدهی دستهبندی کنید و تصمیمهای دقیقتری بگیرید.

در این بررسی، باید کالاات به سه گروه A، B و C تقسیم کنید:
- گروه A:شامل جنساتی پدیدار میشود که بیشترین منفعت را به شما میرسانند. این محصولات ممکن است پرفروشترینها نباشند؛ اما معمولاً۷۰ تا ۸۰ درصدکل درآمد شما را تشکیل میدهند. در نهایت — باید در اولویت قرار بگیرند و همیشه در انبار موجود باشند.
- گروه B: محصولاتیی هستند که اگرچه سود زیادی ندارند؛ اما پرداد و ستد هستند. این آیتمات حدود۱۵ درصداز درآمد فروشگاه را تشکیل میدهند. این گروه هم اهمیت زیادی دارند؛ ولی نه به اندازه گروه A و در اولویت بعدی قرار میگیرند.
- گروه C: محصولاتی هستند که بهره خیلی کمیدارند؛ اما برای تکمیل سبدخرید خریداران یا جلب رضایت آنها باید موجود باشند. نکته اینجاست که نکته اینجاست که با اینکه فقط حدود۵ درصداز عایدی شما را ایجاد میکنند؛ اما نباید آنها را کامل کنار بگذارید.
با این دستهبندی میتوانید تصمیمات بهتری برای مدیریت موجودی بگیرید. مثلا اگر بودجه محدودی برای خرید دارید — بهتر وجود دارد بیشتر به فکر شارژ موجودی گروه A باشید. همچنین برای انبارداری، محصولات گروه A را در دسترستر قرار دهید و فضای بیشتری برای آنها در نظر بگیرید. از طرفی، اگر قصد دارید بعضی کالاات را حذف کنید یا روی آنها تخفیف بگذارید، به سراغ جنسات گروه C بروید.
نکته اصلی: دستهبندی محصولات یکبار برای همیشه نیست. باید هر چند ماه یکبار بررسی ABC را انجام دهید تا براساس اطلاعات جدید — آیتمات خود را بازبینی و برای آنها تصمیمگیری کنید.
برای مدیریت موجودی محصولات در محل فروش در بستر اینترنت مرزها را مشخص کنید
از اشتباهاتی که مدیران تازهکار هنگام پرکردن انبارها زیاد تکرار میکنند، مشخصنکردن حدود و مرز برای تعداد محصولاتست. آنچه اهمیت دارد، آنچه اهمیت دارد، بعضی از جنسات آنقدر خریداری میشوند که مدتها در انبار باقی میمانند. در نهایت، خراب میشوند و سرمایه را راکد میکنند. از طرف دیگر، گاهی محصولی آنقدر دیر شارژ میشود که خریدار قبل از موجودشدن آن، سراغ معاملهگاه رقیب میرود.
برای جلوگیری از این اتفاقات، باید برای هر محصول، یک حداقل موجودی (نقطه سفارش) و یک حداکثر موجودی مشخص کنید.

- حداقل موجودی (یا نقطه سفارش):یعنی سطحی از موجودی که وقتی به آن رسیدید، باید بلافاصله اقدام به ثبت سفارش جدید کنید. حالا چگونه باید این حداقل موجودی را به دست آوریم؟ براساس میزان بخشش روزانه و مدت زمان تامین کالا فراهم وجود دارد حداقل موجودی را محاسبه کنید. به همین ترتیب، به همین ترتیب، مثلا اگر روزی ۵ عدد از یک کالا میفروشید و شارژ مجدد آن ۷ روز زمان میبرد، حداقل موجودی شما باید ۳۵ عدد باشد. با این کار تا وقتی سفارش جدید برسد، موجودی تمام نمیشود.
- موجودی ایمن: در کنار حداقل موجودی، بهتر است مقداری هم بهعنوان «موجودی ایمن» در نظر بگیرید. در این صورت — اگر میزان تقاضا به صورت غیرمنتظرهای بیشتر شد یا تامینکننده تاخیر داشت — دچار کمبود کالا نمیشوید.
- حداکثر موجودی:از آن طرف، باید حداکثر موجودی را هم مشخص کنید تا بیشازحد کالای را انبار نکنید. انبارکردن بیشازحد محصولات نهتنها فضای انبار شما را تا مدتها اشغال میکند — بلکه ریسک بالایی هم دارد. مثلا، ممکن است به دلیل کاهش تقاضا یا تغییر سلیقه مردم محصول دیگر به فروش نرسد یا کاملا خراب شود. فراموش نکنید که یادتان باشد با تعیین سقف موجودی، این مشکلات و خسارتها را به حداقل میرسانید.
عدهای از نرمافزارهای مدیریت موجودی به شما اجازه میدهند که این شاخصها را تعریف کنید. شما امکانپذیر میباشد حداقل و حداکثر هر کالا را در سیستم وارد کنید تا به محض رسیدن به نقطه سفارش — به شما هشدار داده شود.
موجودی را در همه کانالها همگامسازی کنید | نکته چهارم برای مدیریت موجودی آیتمات
اگر همه داد و ستد فیزیکی دارید و هم آنلاین یا از طریق چند کانال محصولات خود را میفروشید، مدیریت موجودی برای شما سختتر میشود. در این صورت — باید دقت کنید که به محض بخشش از طریق هر یک از این کانالها — موجودی آیتمات شما بهروز شود. در غیر این صورت، احتمال دارد محصولی را بفروشید که موجودی آن قبلا از طریق کانال دیگری تمام شده میباشد. این تناقض هم شما را به دردسر میاندازد و هم برای خریدار تجربه خیلی بدی رقم میزند.

بعضی از نرمافزارهای مدیریت یکپارچه موجودی این قابلیت را دارند که با هر معامله موجودی را به صورت خودکار در همه پلتفرمها اصلاح کنند. نکته اینجاست که نکته اینجاست که اگر چند کانال داد و ستد دارید — عاقلانهتر است که از این ابزارها کمک بگیرید.
اگر برای راهاندازی فروشگاه در بستر اینترنت خود از فروشگاهساز تکوب به کار ببرید، میتوانید مدیریت موجودی جنساتی خود را هم به تکوب بسپارید. تکوب هم سیستم انبارداری عادی و هم پیشرفته دارد. از همه مهمتر این که به شما اجازه میدهد معاملههای فیزیکی خود را هم با سیستم همگامسازی کنید تا آمار موجودیها مغایرت پیدا نکند.
موجودی را به صورت منظم چک کنید | نکته پنجم
حتی اگر بهترین سیستمهای نرمافزاری را دارید، باز هم به اطلاعات آن اکتفا نکنید. به صورت دورهای و مرتب موجودی جنسات خود را در انبار شمارش کنید تا مطمئن شوید که اعداد سیستم شما با آمار واقعی انبار همخوانی دارد. چون گاهی به دلیل خرابشدن، اشتباهات سیستمی، فروش از کانالهای دیگر یا حتی سرقت ممکن هست آمارها مغایرت پیدا کنند.
برای بررسی منظم موجودی انبار روشهای مختلفی وجود دارد که میتوانید بسته به شرایط خود آسانترین را انتخاب کنید:
- شمارش کامل سالانه:درست مثل خانهتکانی که همیشه آخر سال انجام میشود، میتواند انبارتکانی و شمارش سالانه داشته باشید. در آخر هر سال موجودی تکتک محصولات را شمارش و در سیستم ثبت کنید.
- شمارش چرخشی:اگر بررسی سالانه انبار از نظر شما خستهکننده و زمانبر هست، قادر خواهید بود این کار را در طول سال انجام دهید. بهصورت هفتگی یا ماهانه تعدادی از محصولات شمارش کنید و آمارها را با سیستم تطابق دهید.
- بررسیهای تصادفی:در مواقع حساس یا زمانی که فرصت خیلی کمیدارید، امکانپذیر است به صورت تصادفی موجودی بعضی از محصولات را بررسی کنید. هر هفته یا هر ماه یک نوع محصول را انتخاب کنید و شمارش آن را انجام دهید.
شمارش دستی موجودی اصلا کار آسانی نیست؛ اما با این کار از درستبودن آمار انبار خود مطمئن میشوید و میتوانید با خیال راحت از خریداران سفارش بگیرید.