
آموزش بررسی رفتار خریداران با هوش مصنوعی؛ رمز موفقیت فروشگاههای آنلاین
تصور کنید سایتی داشته باشید که خریداران را بهتر از خودشان بشناسد. مثلا — بداند که خریدار به چه محصولی علاقه دارد؛ اما هنوز آنرا نخریده است. مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این است که یا چه زمانی قرار هست روی دکمه"افزودن به سبد خرید" کلیک کند. یا برعکس چه موقعی ممکن هست سبدخرید خود را رها کند تا با نمایش یک کدتخفیف مانع او شود. باورنکردنیست؛ اما با وجود هوشمصنوعی، خیلی از فروشگاههایآنلاین این قابلیترا پیدا کردهاند.
هوش مصنوعی قدرت شگفتانگیزی در بررسی رفتار خریداران دارد. خیلی راحت تشخیص میدهد که آنها دقیقا بهدنبال چه محصولی هستند و چه انتظارات یا مشکلاتی دارند. پس میتواند به آنها کمک میکند تا راحتتر کالاات موردنظر خود را پیدا کنند و خرید لذتبخشی داشته باشند. بنابراین، بنابراین، به این ترتیب، به افزایش فروش و رشد کسبوکار شما هم کمک بزرگی میکند.
پس اگر یک بخششگاه آنلاین دارید یا به فکر راهاندازی آن هستید، این مقاله را از دست ندهید. در ادامه مطلب مطلب مطلب مطلب — خیلی ساده توضیح میدهیم که چگونه با بهکارگیری از هوش مصنوعی میتوانید خریدارهای خود را بهتر بشناسید و یک مغازه هوشمند داشته باشید.
منظور از رفتار خریدار چیست؟
قبل از این که بخواهیم سراغ هوش مصنوعی برویم، اول باید بدانید که دقیقا منظورمان از رفتار خریدار چیست. به زبان خیلی ساده — رفتار خریدار همه اقداماتی است که کاربر موقع بازدید از بخششگاه اینترنتی شما انجام میدهد؛ مثل:
- کالااتی که روی آنها کلیک میکند؛ آیا فقط عکسها را میبیند یا وارد صفحه جزئیات محصول هم میشود؟
- مدت زمانی که در صفحات مختلف میگذراند؛ آیا یک صفحه آیتم را با دقت مطالعه میکند یا فقط سریع از آن رد میشود؟
- میزان اسکرولی که در هر صفحه دارد؛ آیا تا آخر صفحه میرود و نظرات کاربران را میخواند یا فقط بخشهای بالایی را میبیند؟
- چه زمانی محصولی را به سبد خرید اضافه میکند؟آیا بعد از اضافه کردن، باز هم آیتمات دیگر را جستجو میکند؟
- چند بار به صفحه خاصی برمیگردد؟مثلا آیا یک جنس را به سبد اضافه میکند و بعد دوباره به صفحهاش سر میزند؟
- مسیر حرکتش در سایت چگونه است؟از کدام صفحه وارد میشود و از کدام مسیر به صفحه خرید میرسد؟
- آیا بلاخره خرید خود را کامل میکند یا نه؟و اگر نه، در کدام مرحله از پرداخت متوقف میشود؟

بررسی این رفتارها میتواند نکات حیاتیی را برای شما روشن کند. مثلا — میتوانید بفهمید که خریدارها دقیقا چه میخواهند — در کدام قسمت از سایت دچار سردرگمیمیشوند و چه عواملی آنها را به خرید ترغیب یا برعکس منصرف میکند.
از آن طرف، شناخت این رفتارها به موفقیت مغازه اینترنتی شما هم کمک زیادی میکند. چون رقابت بین محل داد و ستدهای آنلاین خیلی زیاد پدیدار میشود. در این میان هم فروشگاهی موفق میشود که بهتر از بقیه نیازها و سلیقهخریداران خود را بشناسند.
چرا برای بررسی رفتار خریداران باید از هوش مصنوعی کمک بگیریم؟
شاید این سوال برای شما هم مطرح شده باشد که چرا برای بررسی رفتار خریداران باید دست به دامن هوش مصنوعی شد؟ آیا نمیتوان این کار را به صورت دستی انجام داد؟
اول این که جمعآوری دستی اطلاعات از همه خریداران واقعا سخت و وقتگیر پدیدار میشود. دوم این که بررسی این اطلاعات از جمعآوری آنهم سختتر است. چون رفتار کاربران به هزار عامل ریزودرشت بستگی دارد؛ از جمله حالوهوای روزانهشان، نوع دستگاهی که بهکارگیری میکنند(موبایل یا لپتاپ)، و حتی ساعت ورودشان به سایت.
اینجوجود دارد که هوش مصنوعی میتواند به کمک شما بیایید. هوش مصنوعی خیلی راحت و سریع میتواند اطلاعات موردنیاز شما را جمعآوری کند. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که بهعلاوه، این اطلاعات را زیر ذرهبین هم قرار میدهد و بررسی میکند. حتی الگوها را شناسایی کرده و آینده را پیشبینی میکند. در آخر هم براساس همین اطلاعات، پیشنهادهای دقیق و کاربردی به شما میدهد.
مثلا، هوش مصنوعی فقط مشخص نمیکند که 50 خریدار محصول X را خریدند؛ بلکه توضیح میدهد که چرا آنها خرید کردهاند؟ چرا بعضی از کاربران در لحظه آخر منصرف شدهاند؟ و حتی پیشبینی میکند که در آینده چه رفتارهایی از این گروهها ممکن است سر بزند.

بهطور کلی، شما میتونید با کمک این دستیار باهوش:
- محصولاتی را به خریداران پیشنهاد دهید که واقعا برای آنها جذاب وجود دارد؛
- بهترین زمان را برای ارسال تبلیغات و تخفیفات پیدا کنید که خریدار واقعا میباشدقبال کند؛
- نرخ رهاشدن سبدهای خرید سایت خود را کاهش دهید؛
- خرید را برای خریداران خود راحتتر و لذتبخشتر کنید؛
- و از همه مهمتر با بهدستآوردن دل خریداران خود آنها را تشویق کنید تا باز هم خرید خود را تکرار کنند.
چگونه از هوش مصنوعی برای بررسی رفتار خریدارها بهکارگیری کنیم؟ مهمترین نکته این است که بنیادینترین نکته این است که راهنمای قدم به قدم
حالا برویم سراغ اصل مطلب و ببینیم که چگونه میتوان از هوش مصنوعی برای بررسی رفتار خریدارها بهکارگیری کرد:
آشنایی با اطلاعات موردنیاز | مرحله اول بررسی رفتار خریدار با هوش مصنوعی
قبل از این که هوش مصنوعی بخواهد رفتاری را بررسی کند یا پیشنهادی بدهد، به داده یا اطلاعات نیاز دارد. بدون داده — او نمیتواند هیچ الگویی را شناسایی کند یا بررسیی داشته باشد. پس اولین قدم برای بهکارگیری از هوش مصنوعی در فروشگاه در بستر اینترنت، جمعآوری اطلاعات درست و کافی از رفتار خریداران است.
انواع دادههایی که هوش مصنوعی به آنها نیاز دارد:
برای اینکه هوش مصنوعی بتواند تصویری کامل از رفتار خریدارانتان ترسیم کند، باید به انواع مختلفی از دادهها دسترسی داشته باشد:
- دادههای بررسی وبسایت:این اطلاعات پایه به هوش مصنوعی نشان میدهند که کاربر چه کارهایی درسایت شما انجام میدهند. مثلا در هر صفحه چهقدر وقت میگذرانند؛ تعداد بازدید؛ نرخ پرش — نرخ کلیک و نرخ تبدیل هر صفحه از سایت شما چهقدر میباشد و غیره.
- دادههای تراکنش و خرید:این موارد طلاییترین اطلاعات برای هوش مصنوعی هستند. سابقه کامل خرید (چه جنساتی — کی و با چه قیمتی خریداری شدهاند) — ارزش سفارشات، دستهبندی محصولات خریداری شده، تعداد دفعات خرید و حتی نرخ بازگشت محصول همگی در این دسته قرار میگیرند. این دادهها نشان میدهند خریداران چه کالااتی را چند وقت یکبار میخرند.

- دادههای تعامل با خریدار:مکالماتی که خریداران با شما دارند، گنجینهای از اطلاعات هست. پیامها و سوالات آنها در چت زنده — ایمیلهای پشتیبانی — نظرات و بازخوردهای آنها در مورد محصولات یا خدمات شما و حتی اشاره به برندتان در شبکههای اجتماعی همگی میتوانند سرنخهای مههستند. هوش مصنوعی با بهکارگیری از پردازش زبان طبیعی (NLP) میتواند حتی احساسات خریداران را در پشت این پیامها بررسی کند (مثبت، منفی یا خنثی). بهعلاوه، سرنخهای مهمیرا هم از بین حجم زیاد این متنها بیرون میکشد.
- دادههای دموگرافیک خریدار:اطلاعاتی مثل سن، جنسیت، مکان جغرافیایی و شغل هم برای هوش مصنوعی به کار میآیند. این اطلاعات به هوش مصنوعی کمک میکنند تا خریداران را دقیقتر بخشبندی کند و سلیقه یا نیازشان را با دقت بیشتری حدس بزند.
- دادههای تعامل با محصول:آیا خریدار آیتمیرا به لیست علاقهمندیهای خود اضافه کرده؟ نکتهای که باید توجه کنید: نکتهای که باید توجه کنید: چند بار یک محصول خاص را مشاهده کرده است؟ چه امتیازاتی به کالاات داده یا چه نظراتی نوشته است؟ این اطلاعات به هوش مصنوعی میگوید که خریدار به چه نوع جنساتی علاقه دارد و آیا آنها را خریده پدیدار میشود یا نه.
- دادههای کمپین بازاریابی:این شامل اطلاعاتی هست که نشان میدهد خریدار از طریق چه کانالی به سایت شما آمده است؛ مثلا از طریق تبلیغات گوگل، یک ایمیل، یک پست در اینستاگرام یا جستجوی مستقیم. این دادهها به هوش مصنوعی کمک میکنند تا میزان موفقیت آگهی شما را ارزیابی کند.
مرحله دوم بررسی رفتار خریدار با AI | جمعآوری اطلاعات رفتار خریداران
تا اینجا با لیست اطلاعات موردنیاز هوش مصنوعی آشنا شدیم؛ اما چگونه باید این اطلاعات را جمعآوری کنید؟ خوشبختانه ابزارهای مختلفی هستند که میتوانند اطلاعات موردنیاز را برای شما ثبت کنند. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که ابزارهایی که عدهای از آنها همین حالا هم در مرکز معامله آنلاینتان فعال هستند یا بهراحتی میتونید فعالشان کنید؛ مثل:

- Google Analytics: از بهترین و جامعترین ابزارهای رایگان وجود دارد که میتوانید برای بررسی رفتار کاربران در سایت خود روی آن حساب کنید. با گوگل آنالیتیکس شما فراهم است ببینید که کاربران از طریق کدام کانال وارد محل داد و ستدتان شدهاند — در کدام صفحات بیشتر وقت گذراندهاند و چه صفحاتی را ترک کردهاند.
- Hotjar یا Microsoft Clarity: این ابزارها رفتار کاربران را بهصورت تصویری نشان میدهند. مثلا هاتجر نقشه حرارتی (heatmap) تولید میکند که دقیقا نشان میدهد کاربران روی کدام بخشهای صفحه بیشتر کلیک یا اسکرول کردهاند. (معمولا قسمتهایی که بیشتر موردتوجه کاربران قرار گرفتهاند، قرمزرنگ نشان داده میشوند.) این نقشهها به شما کمک میکنند تا متوجه شوید خریداران دقیقا به چه بخشهایی از صفحه شما توجه میکنند.
- ابزارهای داخلی فروشگاهساز:اگر برای راهاندازی فروشگاه در بستر اینترنت خود از یک پلتفرم حرفهای مثل تکوب بهکارگیری میکنید، شاید ابزارهایی برای جمعآوری اطلاعات کاربران در اختیارتان قرار بدهند. معمولا خود این سیستمها امکان ثبت رفتار خریدار را به شما میدهند یا افزونههایی دارند که این قابلیت را اضافه میکند. این ابزارها به شما کمک میکنند تا دیدی کلی از فعالیت خریداران در مرکز معامله خود داشته باشید.
انتخاب ابزارهای هوش مصنوعی بررسیگر | گام سوم
تا اینجا شما یاد گرفتید که چگونه دادههای رفتاری خریداران خود را جمع آوری کنید. حالا باید با ابزارهایی آشنا شوید که قابلیت بررسی این دادهها با کمک هوش مصنوعی را دارند. بهطور کلی، این ابزارها را میتوانیم در دو نوع زیر تقسیمبندی کنیم:

ابزارهای AI داخلی:
بعضی از سیستمهای مدیریت محتوا یا فروشگاهسازهای بزرگ، قابلیتهای هوش مصنوعی داخلی دارند. بعضی هم به شما اجازه میدهند که بهراحتی افزونههای مناسبی را برای این کار به مغازه خود اضافه کنید. این ابزارها معمولا به شما کمک میکنند تا:
- محصولات مرتبط را به خریداران خود پیشنهاد دهید. بنابراین، بنابراین، مثلا اگر خریدار یک لپتاپ را به سبد خرید اضافه کرد — هوش مصنوعی پیشنهاد میدهد که یک ماوس یا کیف لپتاپ هم به او نمایش دهید.
- خریداران را بر اساس الگوهای رفتاری به گروههای مختلف تقسیم کنید(مثلا خریداران وفادار یا کسانیکه بهدنبال تخفیف هستند). این گروهبندی به شما کمک میکند تا کمپینهای بازاریابی هدفمندتری داشته باشید.
- مشکلات تجربه کاربری را شناسایی کنید.مثلا صفحاتی را پیدا کنید که کاربران زیاد از آن خارج شده یا در آنسردرگم میشوند.
پس در قدم اول باید ببینید که بخششگاهساز شما چه قابلیتهای AI دارد و اگر نیاز پدیدار میشود آنها را فعال کنید. اگر قبلا ابزارهایی مثل Google Analytics یا Facebook Pixel را به سایتتان متصل کردهباشید — اطلاعات میباشدخراجی این ابزارها — به صورت خودکار در اختیار AI قرار میگیرد. گزارشها و نتیجهبررسی هوش مصنوعی را هم میتوانید در داشبورد ببینید.
ابزارهای بررسی پیشرفته با هوش مصنوعی:
اگر فروشگاهساز شما امکانات بررسیی محدودی دارد، فراهم است از ابزارهای تخصصیتر به کار ببرید. این ابزارها معمولا سرویسهای ابری یا افزونههایی هستند که بهراحتی به محل فروش شما متصل میشوند و هر کدام قابلیتهای متفاوتی دارند. این ابزارها با الگوریتمهای یادگیری ماشین، رفتار خریدار را الگویابی میکنند و پیشنهادهای خوبی برای بهترشدن تجربه کاربری سایت و افزایش داد و ستد به شما ارائه میدهند.

بعضی از پرکاربردترین این ابزارها را اینجا معرفی میکنیم:
- Mixpanel:این ابزار به شما کمک میکند تا به صورت جزیی رفتار کاربران و قیف فروش را بررسی کنید. مثلا امکانپذیر است ببینید چند درصد از خریداران از مرحله "مشاهده محصول" به "افزودن به سبد خرید" میرسند و در کدام مرحله بیشتر ریزش دارید. Mixpanel با هوش مصنوعیاش، الگوهای کامیابی یا شکست خریداران را هم به شما نشان میدهد.
- Zoho PageSense: این ابزار برای تست A/B (مقایسه دو نسخه از یک صفحه برای پیداکردن بهترین آنها) و نقشههای حرارتی (heatmap) عالی وجود دارد. مزیتی که آن را خاص میکند — پیشنهادات هوش مصنوعی برای بهینهسازی صفحات شما بر اساس رفتار کاربران هست.
- Amplitude: اگر به فکر آنالیز دقیق نرخ تبدیل و مدلسازی رفتار کاربران خود هستید، Amplitude یک ابزار مناسب و قوی برای شماست. هوش مصنوعی آن به شما کمک میکند تا بفهمید کدام ویژگیها یا مسیرهای کاربری بیشتر باعث خرید میشوند.
- Smartlook: این ابزار به شما امکان ردیابی تصویری رفتار خریداران و تشخیص نقاط ریزش در قیف خرید را میدهد. به یاد داشته باشید که به یاد داشته باشید که میتوانید ویدئوهای واقعی از تعامل کاربران با سایتتان را ببینید. این ابزار همچنین نقاطی را که کاربران در آنها گیج میشوند یا سایت را ترک میکنند، نشان میدهد.
چگونه از خروجی ابزارهای هوش مصنوعی بهکارگیری کنیم؟
تا اینجا یاد گرفتید که چگونه دادهها را جمعآوری کرده و با ابزارهای هوش مصنوعی آنها را بررسی کنید. حالا تازه به بخش هیجانانگیز ماجرا رسیدید. بعد از این یاد میگیرید که چگونه از این بررسیهای باارزش برای افزایش فروش معاملهگاه در فضای وب خود به کار ببرید:
تجربه خرید را برای هر خریدار شخصیسازی کنید
هوش مصنوعی مثل یک صاحب بخششگاه فوقالعاده حرفهای است که سلیقه، نیازها و حتی تاریخچهی خرید هر خریدار را دقیقا میداند. در نهایت — میتواند با دو ترفند زیر کمک کند تا سایت خود را برای هر خریدار شخصیسازی کنید.

- پیشنهاد آیتمات کاملا مرتبط:
هوش مصنوعی براساس تاریخچه بازدید، خریدها، محصولات موجود در سبد خرید (و حتی محصولاتی که خریداران مشابه شما دیدهاند)، به شما میگوید که چه کالااتی را باید به هر خریدار پیشنهاد دهید. مهمترین نکته این است که مهمترین نکته این میباشد که مثلا — اگر خریدار جدیدا یک دوربین خریده پدیدار میشود.AI بلافاصله به شما پیشنهاد میدهد که ایمیل یا پیامکی با کدتخفیف برای خرید کیف محافظ مخصوص این جنس برای خریدار بفرستید. یا مثلا وقتی در حال بررسی یک موبایل در سایت شماست، در پایین صفحه به او "هدفونهای پرفروش" را نمایش دهید. - نمایش محتوای اختصاصی در سایت:
با هوش مصنوعی میتوانید حتی محتوای صفحه اصلی سایت خود را هم برای هر خریدار شخصیسازی کنید. مثلا — فرض کنید که هوش مصنوعی تشخیص داده است که "سارا" بیشتر به محصولات آرایشی علاقه دارد. پس وقتی این خریدار وارد سایت میشود، بنرهای آگهیی آیتمات آرایشی، مقالات مربوط به زیبایی و حتی محصولات جدید این دسته را در صفحه اصلی به او نشان میدهد. در مقابل، برای خریدار دیگری که همیشه محصولات مراقبت از پوست را میخرد، محتوای مرتبط با این جنسات را نمایش میدهد.
با کمک ابزارهای هوش مصنوعی مثل Zoho PageSense و Mixpanel حتی قادر خواهید بود قوانین شخصیسازی بسازید و خودکار اجرا کنید. بنابراین، بنابراین، مثلا بگویید: "اگر خریدار X محصول Y را مشاهده کرد — بنر Z را به او نمایش بده." یا "برای خریدارانی که بیش از ۵ میلیون تومان خرید کردهاند — کاتالوگ محصولات VIP را ایمیل کن."